Avrupa Parlamentosu’nun Kıbrıs Kararına Türkiye’den Sert Red: “Yok Hükmündedir”
Avrupa Parlamentosu, 8 Temmuz 2026’da 575 oyla kabul ettiği kararla 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı’nı hedef aldı ve Türk Silahlı Kuvvetleri’ne yönelik asılsız iddialara yer verdi. Türkiye, KKTC ve geniş bir siyasi yelpaze kararı şiddetle reddetti; Millî Savunma Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı ortak açıklamalar yayımladı.
AP Kararının Ayrıntıları: Ne İddia Edildi?
Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu, 8 Temmuz 2026 tarihinde Yunan milletvekili Eleonora Meleti‘nin raportörlüğünde hazırlanan “1974 Müdahalesinin Kıbrıslı Kadınlar ve Kız Çocukları Üzerindeki Etkileri” başlıklı kararı 575 kabul, 33 ret ve 43 çekimser oyla onayladı.
Kararda, Türkiye’nin 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı “Türk işgali” olarak nitelendirildi. Türk askerinin adadaki yarım asırlık varlığı “devam eden işgal” şeklinde tanımlanırken, harekât sırasında Türk Silahlı Kuvvetleri’ne yönelik asılsız iddialar metin boyunca yer aldı. Karar, Kıbrıs Barış Harekâtı’nın ortaya çıkış koşullarını ve uluslararası hukuki boyutunu tamamen görmezden geldi; yalnızca Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin tezleri esas alındı.
Türkiye ve KKTC’nin Tepkileri: Kararını Tanımıyoruz
Kararın ardından Türkiye ve KKTC’den art arda sert açıklamalar geldi. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, 9 Temmuz 2026’da yaptığı açıklamada kararı “Türk Silahlı Kuvvetleri’ne yönelik asılsız ve akıl dışı iddiaları içerdiği” gerekçesiyle yok hükmünde ilan etti.
“Biz bu kararı elbette ki hiçbir şekilde tanımıyoruz. Yok hükmünde bir karar olarak görüyoruz. Avrupa Parlamentosu, Rum kesiminin propagandalarına alet edilmiştir.”
— Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz
Açıklamalar bununla sınırlı kalmadı. Geniş bir siyasi yelpazeden eş zamanlı kınama mesajları yükseldi:
- Millî Savunma Bakanlığı (MSB): Kararı mesnetsiz, akıl dışı ve alçakça olarak nitelendirdi; Kıbrıs Barış Harekâtı’nı meşru garantörlük hakkının kullanımı olarak savundu.
- AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik: Kararı “kahraman Türk Silahlı Kuvvetleri’ne yönelik alçakça bir iftira” olarak tanımladı.
- KKTC Cumhurbaşkanlığı: Kararın Kıbrıs Türk halkını hedef aldığını ve Rum propagandasına hizmet ettiğini vurguladı.
- KKTC Dışişleri Bakanlığı: AP’nin kurumsal tarafsızlığını çoktan yitirdiğini, artık bütünüyle Rum tarafının sözcülüğünü yaptığını açıkladı.
- CHP’li emekli Tümamiral Yankı Bağcıoğlu: Harekâtın garantörlük hakkı kapsamında gerçekleştirildiğini belirterek tarihi çarpıtan siyasi kararların gerçeği değiştiremeyeceğini ifade etti.
Tarihsel Gerçekler: 1963’ten 1974’e Kanlı Süreç
AP kararı, Kıbrıs Türk halkının 1963’ten bu yana maruz kaldığı sistematik saldırıları, katliamları ve zorla göç ettirme sürecini görmezden gelmektedir. Kıbrıs Türklerine karşı yürütülen bu şiddet politikası, Yunanistan destekli EOKA (Kıbrıs Kurtuluş Mücadelesi Örgütü) tarafından, Kıbrıs’ı Yunanistan’a bağlamak anlamına gelen Enosis ideolojisi çerçevesinde hayata geçirildi.
⚠️ Görmezden Gelinen Tarihsel Olaylar
- 1963-1974: EOKA, yaklaşık 103 Türk köyünü yakıp yıktı; yaklaşık 30.000 Kıbrıs Türkünü yurdundan sürgün etti.
- Kanlı Noel (Aralık 1963): Rum silahlı grupları, Türk mahallelere yönelik toplu katliamlar gerçekleştirdi.
- Muratağa, Sandallar ve Atlılar Katliamları: Tüm dünya gözleri önünde, masum yaşlılar, kadınlar ve çocuklar katledildi.
- Ayvasıl: Toplu mezarların bulunduğu bölgelerden biri olarak tarihe geçti.
- 15 Temmuz 1974: Yunan Albaylar Cuntası destekli darbe, Kıbrıs’ı Yunanistan’a bağlamak amacıyla yapıldı; Ada’da yönetimi Nikos Sampson ele geçirdi.
KKTC Dışişleri Bakanlığı, bu gerçekleri belgeleyen raporları AP’nin ilgili komite başkanına önceden ilettiğini; ancak tüm bu çabalara karşın kararın yine de kabul edildiğini açıkladı. Bu durum, Avrupa Parlamentosu’nun Kıbrıs meselesinde tarafsızlığını çoktan yitirdiğinin açık bir göstergesi olarak değerlendirildi.
1974 Barış Harekâtı’nın Hukuki Dayanağı
Türkiye’nin 20 Temmuz 1974’teki müdahalesi, uluslararası hukuk açısından sağlam bir zemine dayanmaktadır. Üç garantör devleti (Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık) bağlayan 1960 Garanti Anlaşması‘nın IV. Maddesi, söz konusu güçlere Kıbrıs’ın bağımsızlığını, toprak bütünlüğünü ve anayasal düzenini güvence altına alma yükümlülüğü ve gerektiğinde yeniden tesis etme yetkisi tanımaktadır.
Türkiye, harekâttan önce anlaşmanın öngördüğü diplomatik kanalları devreye soktu. İngiltere ile ortak müdahale imkânını araştırdı; ancak bu öneri Londra tarafından reddedildi. Bunun üzerine Türkiye tek taraflı müdahale hakkını kullandı. Harekâtın başlamasından yalnızca üç gün sonra, 23 Temmuz 1974’te hem Kıbrıs’taki Sampson rejimi hem de Atina’daki Albaylar Cuntası çöktü. Bu sonuç, Türkiye’nin müdahalesinin anayasal düzeni yeniden tesis etme hedefine ulaştığını belgeler niteliktedir.
MSB’nin Resmi Tutumu: Türk Askeri Daha Kararlı
Millî Savunma Bakanlığı, Avrupa Parlamentosu kararına ilişkin resmi açıklamasında Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Kıbrıs’taki varlığını net bir dille savundu. Açıklama şu kritik noktaların altını çizdi:
- Kıbrıs Barış Harekâtı; garantör devlet olarak Türkiye’nin meşru hak ve yetkilerini kullandığı bir operasyondur.
- Türk askerinin adadaki varlığı, 52 yılı aşkın süredir barışın, güvenliğin ve istikrarın güvencesidir.
- Türk Silahlı Kuvvetleri, Kıbrıs Türk halkını hedef alan her hasmane tutuma karşı gerekli karşılığı vermede bugün her zamankinden daha fazla kararlıdır.
- Türkiye Cumhuriyeti, garantör devlet sıfatıyla Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni ve Kıbrıs Türk halkının hak ve güvenliğini bundan sonra da korumaya devam edecektir.
Kıbrıs Barış Harekâtı’nın 52. yıl dönümüne günler kala alınan bu AP kararı, Türkiye ve KKTC tarafından yalnızca siyasi bir provokasyon olarak değil; aynı zamanda Rum-Yunan tezlerini meşrulaştırma girişimi olarak da okunmaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Avrupa Parlamentosu Kıbrıs kararını kaç oyla kabul etti?
Karar, 8 Temmuz 2026 tarihinde 575 kabul, 33 ret ve 43 çekimser oyla kabul edildi. Yunan milletvekili Eleonora Meleti tarafından hazırlandı.
1974 Kıbrıs Barış Harekâtı’nın hukuki dayanağı nedir?
Türkiye, 1960 Garanti Anlaşması’nın IV. Maddesi çerçevesinde garantör devlet sıfatıyla müdahale hakkını kullanmıştır. Bu hak, Kıbrıs’ın bağımsızlığını, toprak bütünlüğünü ve anayasal düzenini güvence altına almak amacıyla üç garantör ülkeye tanınmıştır.
Türkiye ve KKTC AP kararına nasıl tepki verdi?
Türkiye Dışişleri Bakanlığı kararı “yok hükmünde” ilan etti. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, MSB, KKTC Cumhurbaşkanlığı ve geniş siyasi yelpazeden isimler kararı şiddetle kınadı.
EOKA nedir ve Kıbrıs Türklerine karşı ne gibi eylemler gerçekleştirdi?
EOKA, Kıbrıs’ı Yunanistan’a bağlamayı hedefleyen milliyetçi terör örgütüdür. 1963’ten itibaren 103 Türk köyünü tahrip etmiş, yaklaşık 30.000 Kıbrıs Türkünü yurdundan etmiş; Muratağa, Sandallar, Atlılar ve “Kanlı Noel” gibi toplu katliamlara imza atmıştır.
Türk askeri Kıbrıs’ta neden bulunmaktadır?
Türk Silahlı Kuvvetleri, 1960 Garanti Anlaşması’ndan doğan garantörlük hakkı çerçevesinde Kıbrıs’ta bulunmaktadır. Ada’daki varlığı, 52 yılı aşkın süredir barışın, güvenliğin ve istikrarın güvencesi olarak değerlendirilmektedir.
Sonuç: Avrupa Parlamentosu’nun 8 Temmuz 2026 tarihli kararı, Türkiye ve KKTC tarafından ortak bir sesle reddedildi. Harekâtın ortaya çıkış nedenlerini, 1963-1974 dönemindeki katliam ve vahşeti görmezden gelen bu kararın, kurumsal tarafsızlık ilkesini zedelediği ve Rum-Yunan propagandasına zemin hazırladığı vurgulanmaktadır.
