GÜRZ Hibrit Hava Savunma Sistemi
GÜRZ, ASELSAN’ın geliştirdiği ve Türkiye’nin çok katmanlı hava savunma mimarisi Çelik Kubbe kapsamında yer alan mobil bir hibrit hava savunma sistemidir. Sistem, radar, elektro-optik sensörler, top ve füzeyi tek bir zırhlı araçta birleştirerek İHA’lardan seyir füzelerine uzanan geniş bir tehdit yelpazesine karşı katmanlı koruma sunar.
Sistem Mimarisi: Tek Araçta Radar, Top ve Füze
GÜRZ, Anadolu Isuzu Seyit 8×8 zırhlı taktik araç platformu üzerine kuruludur; modüler tasarımı sayesinde 6×6 varyantı da bulunur. Araç, saatte 90 kilometreye varan hıza ve NBC (nükleer/biyolojik/kimyasal) korumasına sahiptir.
Sistemin en dikkat çekici yönü, Türkiye’nin mevcut alçak irtifa hava savunma mimarisini tek platformda toplaması. Bugüne kadar arama radarı HİSAR-A üzerinde, atış kontrol radarı ise KORKUT araçları üzerinde ayrı platformlarda konumlanıyordu. GÜRZ, dört yüzlü AESA arama radarını, atış kontrol radarını ve elektro-optik algılayıcıları aynı araçta birleştirerek bu ayrımı ortadan kaldırıyor. Sistem, küçük ve düşük görünürlüklü hedefleri tespit edebilen, F-16 ÖZGÜR modernizasyonunda kullanılan MURAT AESA radarına benzer hassasiyette bir tarama altyapısına sahip.
Silah Sistemleri ve Katmanlı Savunma
GÜRZ, HİSAR ve KORKUT projelerinden elde edilen kabiliyetleri tek platformda topluyor. Aracın üzerinde, İHA sürülerine karşı özellikle etkili olan ATOM akıllı parçacıklı mühimmat, HEI ve TP mühimmat ailesini atabilen 35 mm’lik KORKUT topu bulunuyor. Arka bölümdeki lançerlerde ise çok alçak irtifa katmanında SUNGUR MANPAD füzeleri, alçak irtifa katmanında GÖKSUR ve BOZDOĞAN füzeleri taşınıyor.
Sistem, hedefin mesafesine, hızına ve tehdit seviyesine göre en uygun önleyiciyi otomatik olarak seçebiliyor. “Hibrit hava savunma sistemi” tanımını hak eden GÜRZ, hem hard kill (füze ve top ile fiziksel imha) hem de soft kill (elektronik karıştırma ve lazer tabanlı etkisizleştirme) yöntemlerini aynı anda kullanabiliyor. Sistemin, ROKETSAN’ın ALKA yönlendirilmiş enerji sistemiyle koordineli çalışabildiği de belirtiliyor; bu sayede GÜRZ kinetik veya füze bazlı önleme yaparken ALKA çok yakın mesafedeki tehditleri lazerle etkisizleştirebiliyor.
Geliştirme Süreci ve Zaman Çizelgesi
GÜRZ’ün kamuoyuna ilk çıkışı 2023’e, İstanbul’da düzenlenen IDEF’23 fuarına uzanıyor; sistem aynı yıl Türk Patent’te tescillendi. Geliştirme süreci, prototipten seri üretime geçişte önemli bir eşiği Mayıs 2026’da geçti: SAHA 2026 fuarında GÜRZ’ün ilk seri üretim aracı sergilendi. ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, o dönemde sistemin operasyonel doğrulama safhasına girdiğini açıklamıştı.
5 Eylül 2026’da Sinop Test Merkezi’nde gerçekleştirilen ilk atışlı saha testinde radar/optik tespit, hedef takibi, takip devamlılığı ve menzil doğruluğu yüksek başarı oranıyla doğrulandı; testte kullanılan GÖKSUR füzesi zorlu manevralarla beklenen yörüngeyi takip etti. ASELSAN, GÜRZ’ün 2027 yılında Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine girmesini hedefliyor.
Çelik Kubbe’deki Yeri ve İhracat Potansiyeli
GÜRZ, Türkiye’nin çok katmanlı hava savunma mimarisi Çelik Kubbe’nin mobil ve nokta savunma katmanını güçlendiren bir bileşen olarak konumlanıyor. Sistem, sabit tesislerin yanı sıra hareket halindeki zırhlı konvoyları ve mekanize birlikleri de koruyabiliyor.
Düşük maliyetli İHA’ların, kamikaze dronların ve seyir füzelerinin küresel ölçekte yaygınlaşması, benzer tehditlerle karşı karşıya olan ülkelerde mobil ve çok katmanlı hava savunma sistemlerine talebi artırıyor. Seri üretime yeni geçilmiş olmasına rağmen GÜRZ için ihracat görüşmelerinin şimdiden başladığı belirtiliyor; bu durum sistemin yerli envanterin ötesinde bir pazar potansiyeli taşıdığını gösteriyor. Sistemin güncel teknik verilerine ASELSAN’ın kurumsal sitesinden ulaşılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
GÜRZ Hibrit Hava Savunma Sistemi nedir?
GÜRZ, ASELSAN tarafından geliştirilen ve radar, top ile füze sistemlerini tek bir zırhlı araçta birleştiren mobil bir hava savunma platformudur. İHA, helikopter, savaş uçağı, seyir füzesi ve havadan karaya atılan mühimmata karşı katmanlı koruma sağlar.
GÜRZ’ü diğer hava savunma sistemlerinden ayıran nedir?
Türkiye’nin mevcut alçak irtifa mimarisinde arama radarı (HİSAR-A) ve atış kontrol radarı (KORKUT) ayrı araçlarda bulunur. GÜRZ bu iki radar fonksiyonunu, topu ve füzeyi tek platformda birleştiren ilk sistemdir.
GÜRZ hangi silahları taşıyor?
GÜRZ; ATOM parçacıklı mühimmat atabilen 35 mm KORKUT topu, çok alçak irtifa için SUNGUR MANPAD füzeleri ve alçak irtifa için GÖKSUR/BOZDOĞAN füzelerini taşıyor. Ayrıca elektronik karıştırma ve lazer tabanlı soft kill kabiliyetine sahip.
GÜRZ ne zaman envantere girecek?
ASELSAN, GÜRZ’ün 2027 yılında Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine girmesini planlıyor. Sistem 2023’te IDEF’te prototip olarak tanıtıldı, Mayıs 2026’da ilk seri üretim aracı sergilendi ve Eylül 2026’da ilk atışlı testini tamamladı.
