KAAN Milli Muharip Uçak Programında Son Durum
Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, Millî Muharip Uçak KAAN Programı kapsamında gerçekleştirilen değerlendirme toplantısına katıldı. Toplantıda programın mevcut durumu ile önümüzdeki döneme ilişkin başlıklar ele alındı; Görgün, KAAN’ın geliştirme sürecini, teknik gereksinimlerini ve program hedeflerini bütüncül bir yaklaşımla takip ettiklerini belirtti.
Son İki Ayda Neler Oldu?
Bu değerlendirme toplantısı, programın hızlı bir test temposunun ortasında gerçekleşti. TUSAŞ, 31 Temmuz 2026’da KAAN’ın yeni prototipi P1’in uçuş öncesi taksi testlerine başladığını duyurdu; nihai boyası henüz uygulanmayan uçağın kendi gücüyle pistte ilerlediği görüntüler paylaşıldı. Ağustos ayında ise KAAN, yer testlerinde çift motorla art yakıcı (afterburner) sistemini başarıyla devreye aldı.
Bu iki gelişme, programın motor performans doğrulamasından uçuş hazırlığına geçtiğini gösteriyor. P1’in taksi testlerini tamamlaması, uçağın ilk uçuşuna yaklaştığının somut bir işareti.
Motor Meselesi: F110’dan Yerli TF-35000’e
KAAN’ın motor tercihi, programın en çok tartışılan başlıklarından biri. Uçak, geliştirme ve ilk üretim döneminde iki adet General Electric F110 motoruyla uçuyor; bu tercih, uçuş testlerinin yerli motor çalışmaları tamamlanmadan sürdürülebilmesine imkân sağlıyor. Eylül 2025’te Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, KAAN’ın motorlarının ABD Kongresi’nde beklediğini ve lisans sürecinin durduğunu açıklamış, bu durumun “müttefiklik ruhuna yakışmadığını” söylemişti. Açıklama, muhalefetin ABD menşeli motora bağımlılığı eleştirmesine yol açarken, hükümet kanadı yerli motor çalışmalarının zaten sürdüğünü vurgulamıştı.
Türkiye, bu tartışmadan bağımsız olarak KAAN’ı ilerleyen aşamalarda yaklaşık 35 bin libre itki sınıfında geliştirilen millî TF-35000 turbofan motoruyla donatmayı hedefliyor. Motor geliştirme süreci, KAAN’ın uzun vadeli teknolojik bağımsızlığı açısından programın en kritik alt başlıklarından birini oluşturuyor.
2024’ten Bugüne: Uçuş Testi Takvimi
KAAN’ın ilk uçuşu 21 Şubat 2024’te gerçekleşti. İkinci test uçuşunu 6 Mayıs 2024’te yapan uçak, 14 dakika havada kalarak 10.000 fit irtifaya çıktı ve 230 knot hıza ulaştı. Bu iki uçuş, programın havada doğrulanmış ilk verilerini oluşturdu.
TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu’nun açıklamalarına göre program, uçağın kabiliyetlerini doğrulamak amacıyla yaklaşık iki yıl sürecek yoğun bir uçuş testi dönemine hazırlanıyor. Bu süreçte farklı uçuş profilleri, görev senaryoları ve performans parametreleri detaylı şekilde incelenecek. Uçuş testleri için toplamda altı prototip üretilmesi planlanıyor; P1’in taksi testlerine başlaması, bu prototip ailesinin ikinci üyesinin uçuşa hazırlandığı anlamına geliyor.
Endonezya’nın 48 Uçaklık Siparişi ve Seri Üretim Hedefi
TUSAŞ, KAAN Milli Muharip Uçak için başlangıçta 148 uçaklık bir yerli ihtiyaç öngörüyor. Endonezya’nın ayrıca 48 uçak sipariş ettiği biliniyor; ancak bu siparişin yerli ihtiyaç rakamının içinde mi yoksa ayrı bir üretim hattında mı karşılanacağı netleşmedi. Endonezya siparişi, KAAN’ı yalnızca bir yerli tedarik projesi olmaktan çıkarıp uluslararası bir ihracat ürününe dönüştüren ilk somut örnek; bu da programın maliyet tabanını geniş bir üretim hacmine yayarak birim maliyetleri aşağı çekme potansiyeli taşıyor.
Seri üretim hazırlıklarının tamamlandığı, ancak tam anlamıyla seri üretim sürecinin 2026 itibarıyla başlayacağı belirtiliyor. Türk Hava Kuvvetleri’ne yönelik ilk teslimatların ise 2028’den itibaren gerçekleşmesi planlanıyor; uçağın 2030’lu yıllardan itibaren envantere girerek F-16’ların yerini alması bekleniyor.
Sonuç
Görgün’ün katıldığı bu KAAN Milli Muharip Uçak değerlendirme toplantısı, programın kağıt üzerinde bir planlama aşamasından çok, eş zamanlı ilerleyen birden fazla cephesi olan aktif bir sürece işaret ediyor: P1’in taksi testleri, motor artyakıcı doğrulaması, yerli motor geliştirme çalışmaları ve Endonezya ihracatı bir arada yürüyor. Programın önümüzdeki iki yıllık yoğun test döneminin sonuçları, 2028’den itibaren planlanan teslimatların takvimini belirleyecek. Programın güncel gelişmelerine TUSAŞ’ın kurumsal sitesinden ulaşılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
KAAN’ın P1 prototipi hangi aşamada?
P1 prototipi, 31 Temmuz 2026’da uçuş öncesi taksi testlerine başladı. Ağustos 2026’da ise KAAN çift motorla art yakıcı sistemini yer testlerinde başarıyla devreye aldı.
KAAN hangi motoru kullanıyor?
KAAN, geliştirme ve ilk üretim döneminde iki adet General Electric F110 motoruyla uçuyor. Türkiye, ilerleyen aşamalarda uçağı yaklaşık 35 bin libre itki sınıfındaki yerli TF-35000 turbofan motoruyla donatmayı hedefliyor.
KAAN’ın ilk uçuşu ne zaman gerçekleşti?
KAAN, ilk uçuş testini 21 Şubat 2024’te tamamladı. İkinci test uçuşunu 6 Mayıs 2024’te yapan uçak, 14 dakika havada kalarak 10.000 fit irtifaya çıktı ve 230 knot hıza ulaştı.
KAAN ne zaman seri üretime geçecek ve teslimatlar ne zaman başlayacak?
Seri üretim sürecinin 2026 itibarıyla başlaması planlanıyor. Türk Hava Kuvvetleri’ne yönelik ilk teslimatların ise 2028’den itibaren gerçekleşmesi hedefleniyor.
