TEKNOFEST Şanlıurfa Güvenliği ASELSAN’dan Soruldu

TEKNOFEST Güneydoğu, 4 Ekim akşamı Şanlıurfa GAP Havalimanı’ndaki kapanış töreniyle sona erdi. Festival alanının beş günlük karnesi tek bir rakamda düğümlendi: 1,3 milyon ziyaretçi. Bu rakamın nasıl elde edildiği ise TEKNOFEST Şanlıurfa güvenliği hakkında bültenlerin anlattığından fazlasını söylüyor.

ASELSAN, festival alanının güvenliğini milli imkânlarla geliştirdiği sistemlerin üstlendiğini açıkladı. TEKNOFEST Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar ise kapanışta, ASELSAN teknolojisi sayesinde katılımcıları tek tek sayabildiklerini vurguladı. İki açıklama yan yana konduğunda tablo netleşiyor: Alanı izleyen kamera ağı, aynı zamanda festivalin sayım altyapısıydı.

GAP Havalimanı’nda kurulan güvenlik mimarisi

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, T3 Vakfı ve STM’nin yürütücülüğündeki TEKNOFEST Güneydoğu, 30 Eylül-4 Ekim tarihleri arasında GAP Havalimanı’nda yaklaşık 191 bin metrekarelik bir alanı kapladı. Alan her gün 09.00 ile 20.00 arasında ziyaretçilere açık kaldı. Program boyunca Bayraktar AKINCI, SOLOTÜRK ve Türk Yıldızları gökyüzünde gösteri yaptı; sergi çadırları, deneyim alanları ve 14 kategorideki yarışma finalleri ise zemini doldurdu.

ASELSAN’ın açıklamasına göre güvenlik yapısının omurgasını uzaktan kontrol edilebilen sabit ve hareketli kameralar oluşturdu. Kameralar görüntüleri anlık olarak TEKNOFEST Güvenlik Merkezine aktardı. Güvenlik ekipleri de sahadaki gelişmeleri bu merkezden, tek bir yapı üzerinden takip etti. Uzaktan yönlendirilebilen hareketli kameralar, gösteri saatlerinde kalabalığın kaydığı bölgelere çevrilerek sabit ağın kör noktalarını kapatabiliyor.

Şirket, sistemde gelişmiş görüntüleme ve izleme teknolojilerinin yanı sıra yapay zekâ destekli çözümlerin de devrede olduğunu belirtti. ASELSAN’a göre amaç, yüksek ziyaretçi yoğunluğuna sahip organizasyonlarda güvenlik personelinin sahadaki işini ileri teknolojiyle desteklemek.

Açıklamanın sınırları da en az içeriği kadar dikkat çekici. ASELSAN; alanda kaç kamera kullanıldığını, hangi ürünlerin görev yaptığını ve yapay zekânın hangi işlevleri üstlendiğini paylaşmadı. Festivalde hangi analiz yeteneklerinin aktif olduğu, şimdilik yalnızca Bayraktar’ın açıklamasından dolaylı olarak okunabiliyor.

Kamera ağından ziyaretçi sayımına

Bayraktar, kapanış töreninin ardından gazetecilere festival rakamlarını açıklarken ASELSAN’ın adını özellikle andı. Anadolu Ajansına yaptığı açıklamada illerdeki yarışma etkinliklerine 200 bine yakın kişinin katıldığını anlattı ve ekledi: “1,3 milyon kişi de sadece bu alana 5 gün içinde geldi.” Bayraktar, bu tabloyu bir Anadolu kenti için rekor olarak nitelendirdi.

Bayraktar’ın sosyal medya paylaşımı resmi tamamlıyor. Paylaşıma göre TEKNOFEST 2026 toplamda 1,8 milyon, TEKNOFEST Güneydoğu 1,5 milyon, Şanlıurfa’daki festival alanı ise 1,3 milyon ziyaretçi ağırladı. Beş güne bölündüğünde bu, alana günde ortalama 260 bin kişinin girdiği anlamına geliyor.

Festivale giriş ücretsizdi, ancak ziyaretçilerin önceden çevrim içi kayıt yaptırması gerekiyordu. Kayıt sistemi kaç kişinin gelmeyi planladığını gösterse de alana fiilen kaç kişinin girdiğini ölçmüyor. Bayraktar’ın tek tek sayımdan söz etmesi, açıklanan rakamın kayıt listesinden değil sahadaki ölçümden geldiğine işaret ediyor.

Bu ölçekte sayım, istatistikten öte bir güvenlik verisi. Kalabalık yönetiminde asıl soru, belirli bir anda hangi bölgede kaç kişinin bulunduğu. Bu bilgi; giriş kapılarının yönetimini, gösteri saatlerinde seyir alanlarının dengelenmesini ve olası bir tahliyede ekiplerin yönlendirilmesini doğrudan belirliyor.

Şanlıurfa’da meselenin bir de ulaşım boyutu vardı. GAP Havalimanı kent merkezinin dışında yer alıyor ve Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi festival boyunca kent genelinden ücretsiz ring seferleri düzenledi. Bayraktar’ın kapanış saatinde yolların hâlâ tıkalı olduğunu söylemesi, alan içindeki yoğunluğun çevre yollarına da taştığını gösteriyor. Bu tablo, büyük organizasyonlarda güvenlik planlamasının festival çitlerinde bitmediğini, kentin ulaşım ağıyla birlikte ele alınması gerektiğini hatırlatıyor.

Ankara’dan Şanlıurfa’ya ASELSAN’ın TEKNOFEST güvenlik geçmişi

Şanlıurfa’daki görev ASELSAN için bir ilk değil. Şirket, son yıllarda TEKNOFEST’in farklı duraklarında alan güvenliğini kendi kamera ve yazılım sistemleriyle üstlendi. Önceki etaplara ait açıklamalar, bu yapının nasıl büyüdüğünü izlemeye imkân veriyor.

• 2023 Ankara: Etimesgut’taki festival alanının tamamını ASELSAN kameraları izledi. Görüntüleri yine şirketin geliştirdiği güvenlik yazılımı değerlendirdi. ASELSAN, alanın farklı noktalarına kendi üretimi otomatik eksternal defibrilatörleri (OED) de yerleştirdi.
• 2023 İzmir: Çiğli’deki alanı 40 güvenlik kamerası izledi ve görüntüleri TEKNOFEST Koordinasyon Ofisine aktardı. Protokol girişinde ARIN X-Ray cihazı görev yaptı.
• 2024 Adana: Kamera sayısı 110’a çıktı. Protokol girişindeki ARIN bagaj kontrol cihazları otomatik patlayıcı tespiti ve yoğunluk alarmı gibi özelliklerle çalıştı.
• 2025 İstanbul: ASELSAN, altı yarışmanın yürütücülüğünü üstlenirken festival alanındaki kamera sistemleriyle etkinlik güvenliğine katkı verdi.

Bu çizgide Şanlıurfa’yı ayıran iki unsur öne çıkıyor. İlki terminoloji: Görüntülerin aktarıldığı yapı İzmir’de “Koordinasyon Ofisi”, Adana’da “Koordinasyon Merkezi” olarak anılırken Şanlıurfa’da “Güvenlik Merkezi” adını aldı. İkincisi, yapay zekâ desteğinin şirket açıklamasında ön plana çıkması.

Adana’da yalnızca bagaj kontrol cihazlarında anılan yoğunluk takibi, Şanlıurfa’da Bayraktar’ın sözleriyle bütün alanın sayımına genişlemiş görünüyor. Kamera sayısındaki 40’tan 110’a yükseliş de ASELSAN’ın festival güvenliğini her etapta daha geniş bir ölçekte kurguladığını gösteriyor.

Şanlıurfa etabı güvenlik açısından bir başka yükü de taşıdı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, kapanış ve ödül törenine katıldı. Üst düzey protokolün yer aldığı bir tören ile günde yüz binlerce kişilik kalabalığın aynı alanda buluşması, merkezi izleme yapısını operasyonun kilit halkası haline getirdi.

Festivalin arkasındaki ürün ailesi

ASELSAN, Şanlıurfa’da kullandığı sistemlerin adlarını vermedi. Ancak şirketin kamu güvenliği portföyü, açıklamada sözü edilen kabiliyetlerin hangi teknolojik zemine dayandığına dair fikir veriyor. Bu portföyün merkezinde CityGuard Kent Güvenliği Yönetim Sistemi (KGYS) yer alıyor.

CityGuard; ODAKAN kameraları, KAYIN ağ video analiz ve kayıt sistemleri, KAHİN video analiz sistemleri ve GEKO araç tanıma sistemlerini tek çatı altında topluyor. Sistemin fonksiyonları arasında kişi, araç ve plaka tanımanın yanı sıra yoğunluk analizi de bulunuyor. Emniyet ve Jandarma, ASELSAN’ın yapay zekâ destekli KGYS’sini 81 ilde kullanıyor.

Portföyün kökleri savunma sanayii projelerine uzanıyor. ODAKAN kameralar, Savunma Sanayii Başkanlığı ile yürütülen Kent Güvenlik Yönetim ve Plaka Tanıma Sistemi projesi kapsamında Emniyet Genel Müdürlüğünün envanterine girdi. Yol güvenliği tarafında ise RoadGuard, 44 il ve 40 ilçede şüpheli araçları kontrol noktalarına varmadan analiz ediyor.

Sahadaki ölçek de dikkat çekici. ODAKAN ürün ailesinin 150 bini aşkın yaka kamerası versiyonu güvenlik güçlerinin envanterinde görev yapıyor. ASELSAN ile Emniyet Genel Müdürlüğü işbirliğinde geliştirilen ODAKAN Mobil Yüz Tespit Kamerası ise altyapıdan bağımsız yapısıyla farklı sahalarda kurulabiliyor.

Yine de bir ayrımı korumak gerekiyor. Festivalde yüz tanıma ya da plaka tanıma kullanıldığına dair resmi bir bilgi bulunmuyor. Biyometrik veriler, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nda özel nitelikli kişisel veri sayılıyor ve bu tür uygulamalar ayrı bir hukuki çerçeve gerektiriyor. Açıklamadaki yapay zekâ vurgusunun hangi yetenekleri kapsadığı netleşmedikçe, değerlendirme kabiliyet düzeyinde kalmak zorunda.

Festival alanı, ASELSAN için canlı bir saha

TEKNOFEST Şanlıurfa güvenliği, bültenin aktardığından daha geniş bir hikâye anlatıyor. Aynı kamera ağı hem 191 bin metrekarelik alanı izledi hem de festivalin rekor rakamını üretti. Güvenlik ekipleri için bir izleme aracı olan sistem, organizatörler için festivalin başarısını belgeleyen bir veri kaynağına dönüştü. İzmir’deki 40 kameradan Adana’daki 110 kameraya uzanan çizgi, Şanlıurfa’da yapay zekâ destekli bir güvenlik merkezine ulaştı.

Kamera sayısı ve kullanılan ürünler açıklanmadıkça sistemin gerçek kapasitesini ölçmek mümkün değil. Ancak 1,3 milyonluk sayımın kendisi, TEKNOFEST Şanlıurfa’nın ASELSAN’ın sivil güvenlik teknolojileri için yılın en kalabalık saha testine dönüştüğünü ortaya koyuyor.

Sıkça Sorulan Sorular

TEKNOFEST Şanlıurfa’nın güvenliğini hangi şirket sağladı?

Festival alanının güvenliğinde ASELSAN’ın milli imkânlarla geliştirdiği sistemler görev yaptı. Güvenlik ekipleri, sabit ve hareketli kameralardan gelen görüntüleri TEKNOFEST Güvenlik Merkezinde anlık olarak izledi.

1,3 milyon ziyaretçi rakamı nasıl belirlendi?

Selçuk Bayraktar, katılımcıların ASELSAN teknolojisiyle tek tek sayıldığını açıkladı. Sayımda hangi yöntemin kullanıldığına dair teknik ayrıntı ise paylaşılmadı.

Festivalde kaç güvenlik kamerası kullanıldı?

ASELSAN, Şanlıurfa için kamera sayısını açıklamadı. Karşılaştırma için şirket 2023 İzmir etabında 40, 2024 Adana etabında 110 kamera kullanmıştı.

Festival alanında yüz tanıma yapıldı mı?

Resmi açıklamalarda yüz tanıma kullanıldığına dair bir bilgi yer almıyor. ASELSAN yalnızca yapay zekâ destekli izleme teknolojilerinden yararlanıldığını belirtti.

ASELSAN daha önce hangi TEKNOFEST etaplarında güvenlik desteği verdi?

Şirket 2023’te Ankara ve İzmir, 2024’te Adana, 2025’te İstanbul etaplarında alan güvenliğini kamera sistemleriyle destekledi. İzmir ve Adana’da protokol girişlerinde ARIN X-Ray cihazları da görev yaptı.