9’uncu Denizhan-76 Teslim Edildi: Sıradaki Durak TCG Ege

Makine ve Kimya Endüstrisi (MKE) tarafından geliştirilen milli deniz topu Denizhan-76‘nın dokuzuncusu, atışlı kabul testlerini başarıyla tamamladı. Millî Savunma Bakanlığı (MSB), topun MİLGEM Projesi kapsamında inşa edilen 11’inci gemiye entegre edilmek üzere teslim edildiğini açıkladı. Söz konusu gemi, İstif sınıfının yedinci fırkateyni TCG Ege.

Teslimat, MKE’nin bu yıl Türk Deniz Kuvvetleri’ne ulaştırdığı dördüncü Denizhan-76 oldu. Şirket, yıl sonuna kadar iki top daha teslim ederek toplam sayıyı 11’e çıkarmayı hedefliyor.

MSB’nin haftalık brifinginden çıkan teslimat

Teslimat bilgisi, MSB Sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk’ün 8 Ekim’deki haftalık basın bilgilendirmesinde kamuoyuyla paylaşıldı. Aktürk, Denizhan-76’nın dokuzuncusunun atışlı kabul testlerini tamamladığını ve MİLGEM’in 11’inci gemisine entegre edilmek üzere teslim edildiğini bildirdi.

Aynı brifingde MKE’nin Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na yaptığı diğer teslimatlar da açıklandı. Bunlar arasında MPT-76 MH milli piyade tüfekleri, 120 milimetrelik havan mühimmatı, 155 milimetrelik beton delici topçu tapası ve 2,75 inçlik roket motorları yer aldı. Aktürk ayrıca Gölcük Tersanesi’nde milli denizaltı MİLDEN ile Açık Deniz Karakol Gemisi Projesi’nin dokuzuncu gemisi Pınarhisar’ın inşasının sürdüğünü aktardı.

Atışlı kabul testi, bir deniz topunun gemiye gönderilmeden önce geçtiği son eşik. Bu aşamada top, gerçek mühimmatla atış yaparak mekanik, elektronik ve atış kontrol performansını kanıtlıyor. Top gemiye yerleştirildikten sonra ise gemi üzerinde ayrı entegrasyon ve kabul testleri yapılacak.

TCG Ege ve İstif sınıfında son durum

MSB açıklaması gemiyi yalnızca “11’inci gemi” olarak anıyor. Ancak MİLGEM’in 9, 10, 11 ve 12’nci gemileri TCG Akdeniz, TCG Karadeniz, TCG Ege ve TCG Marmara olarak adlandırılmıştı. Bu sıralamaya göre Denizhan-76’nın yeni adresi, F-521 borda numaralı TCG Ege.

TCG Ege, Savunma Sanayii Başkanlığı ile TAİS Ortak Girişimi ve STM arasında 6 Nisan 2023’te imzalanan MİLGEM 6-12’nci İstif Sınıfı Fırkateynlerin Tedariki Projesi kapsamında inşa ediliyor. Sözleşme kapsamındaki yedi fırkateyn, Anadolu, Sedef ve Sefine tersanelerinde eş zamanlı olarak inşa ediliyor.

Sınıfın son durumuna bakıldığında tablo şöyle:

• TCG İstanbul (F-515): Ocak 2024’ten bu yana hizmette.
• TCG İzmir (F-516): Seyir testleri sürüyor.
• TCG İzmit (F-517), TCG İçel (F-518), TCG Akdeniz (F-519), TCG Karadeniz (F-520): Denize indirildi.
• TCG Ege (F-521) ve TCG Marmara (F-522): İnşa faaliyetleri devam ediyor.

İstif sınıfı fırkateynler 113,2 metre boyunda ve yaklaşık 3.000 ton tam yük deplasmanına sahip. Gemiler CODAG tahrik sistemiyle 29 knot azami hıza ulaşabiliyor ve 5.700 deniz mili menzil sunuyor.

Denizhan-76, bu gemilerin katmanlı silah mimarisinde önemli bir yer tutuyor. İstif sınıfı fırkateynlerde 16 hücreli milli dikey atım sistemi MİDLAS’tan atılan HİSAR-D RF füzeleri dış hava savunma katmanını oluştururken, ASELSAN’ın 35 milimetrelik GÖKDENİZ sistemi son savunma hattını üstleniyor. Baş topu ise su üstü ve kara hedeflerine karşı ana top ateşini sağlarken, hava tehditlerine karşı da füzeler ile yakın savunma sistemi arasında ek bir katman sunuyor.

Proje, yerli sanayi açısından da geniş bir ekosistemi kapsıyor. İstif sınıfı fırkateynlerin inşasında 150’den fazla sistem için yaklaşık 80 alt yüklenici görev alırken, projeye doğrudan ve dolaylı olarak 220 firma katkı sağlıyor. TCG İzmir ve TCG İzmit’te yerlilik oranının yüzde 80’e ulaştığı açıklanmıştı; milli baş topu bu oranın önemli kalemlerinden biri.

Dokuz topun takvimi

Denizhan-76’nın teslimat takvimi, İstif sınıfının yerlileşme hikâyesini de özetliyor. Sınıfın ilk gemisi TCG İstanbul’da İtalyan OTO Melara yapımı 76 milimetrelik top bulunuyor. Kaynaklara göre TCG İzmir’den itibaren sınıfın gemileri MKE’nin milli deniz topuyla donatılıyor.

Teslimat sayıları da üretim temposunu ortaya koyuyor. MKE’nin açıklamasına göre bu teslimat, şirketin 2026’daki dördüncü Denizhan-76 teslimatı. Bu da 2025 sonuna kadar beş top teslim edildiği anlamına geliyor. Şirketin yedinci topu Mayıs ayında MİLGEM’in 10’uncu gemisi TCG Karadeniz için teslim etmesi, gemi inşası ile top üretiminin birbirine yakın bir takvimde ilerlediğini gösteriyor. Bir savaş gemisinde baş topu, gövde tamamlandıktan sonra yürütülen donatım aşamasında yerine yerleştiriliyor. Topun bu aşamadan önce kabul testlerini tamamlamış olması, geminin teslim takviminde gecikme riskini azaltıyor.

Toplar yalnızca İstif sınıfına gitmiyor. MKE’nin açıklamasına göre Denizhan-76, Romanya’ya satılan TCG Akhisar gemisiyle birlikte bu ülkenin donanmasına da girdi. Bu, Türk tersanelerinde inşa edilen gemilerin ihracatında milli silah sistemlerinin de paket halinde sunulabildiğini gösteriyor.

Yıl sonu hedefi gerçekleşirse Denizhan-76 sayısı 11’e ulaşacak. Bu tempoyla top üretiminin, gemi inşa takviminin önünde bir darboğaz oluşturması beklenmiyor.

Ambargodan seri üretime

Denizhan-76’nın hikâyesi bir tedarik krizine dayanıyor. Türk Deniz Kuvvetleri uzun yıllar gemilerinde OTO Melara’nın 76 milimetrelik toplarını standart olarak kullandı. MKE’ye göre deniz topu tedarikinde karşılaşılan örtülü ambargoların ardından şirket, 2020’de milli bir top geliştirme çalışmasını başlattı.

Geliştirme süreci dikkat çekici bir hızla tamamlandı. Yaklaşık 17 bin parçadan oluşan topun Ar-Ge çalışmaları 12 ay içinde bitirildi. Bu süre, deniz topu gibi karmaşık sistemlerde genellikle yıllara yayılan geliştirme döngüleriyle kıyaslandığında oldukça kısa. Sürecin hızında, MKE’nin kara topçusu alanındaki mevcut üretim birikimi de belirleyici oldu. Top, 2022’de seri üretim onayı alarak Türk donanmasının yeni gemilerinde yer almaya başladı. Üretim, MKE’nin Ankara’daki Makine ve Teknoloji Fabrikası’nda yapılıyor.

Denizhan-76’nın temel teknik özellikleri şöyle:

• Kalibre: 76/62 milimetre
• Atış hızı: Dakikada 80 atım
• Menzil: Standart mühimmatla yaklaşık 16, artırılmış menzilli mühimmatla 20 kilometre
• Soğutma: Deniz suyuyla namlu soğutma
• Görevler: Hava savunma, su üstü harbi ve kara bombardımanı

Top, atış hızı ve kalibre bakımından İtalyan muadiliyle aynı sınıfta yer alıyor. Denizhan-76’yı ayıran unsurlar ise radar izini azaltan kupola tasarımı, yerli elektronik kontrol altyapısı ve milli atış kontrol ile savaş yönetim sistemleriyle entegrasyonu.

Deniz suyuyla soğutma, uzun süreli atışlarda namlunun aşırı ısınmasını önleyerek sürekli ateş imkânı sağlıyor. Dakikada 80 atımlık hız ise topa yalnızca su üstü ve kara hedeflerine değil, alçak irtifadan yaklaşan hava tehditlerine karşı da bir rol veriyor.

Endonezya’dan Romanya’ya ihracat

Denizhan-76, kısa sürede ihracat pazarında da yer buldu. MKE’nin açıklamasına göre şirket 2025’te Endonezya ile bir ihracat sözleşmesi imzaladı. 2026’da ise hem NATO hem de Avrupa Birliği üyesi Romanya’ya ilk Denizhan-76 ihracatını gerçekleştirdi. Endonezya sözleşmesinin kaç topu kapsadığı ve hangi platformlara yönelik olduğu ise açıklanmadı.

Romanya satışı, top için ayrı bir önem taşıyor. Bir NATO ve AB ülkesinin envanterine girmek, Denizhan-76’nın ittifak standartlarına uyumunu sahada kanıtlıyor. Bu durum, OTO Melara topunu kullanan diğer müttefik donanmalar için de alternatif bir tedarik seçeneği yaratıyor.

MKE’nin deniz topu programı 76 milimetreyle sınırlı kalmayacak. Şirket, 127 milimetrelik milli deniz topunun geliştirilmesi için de çalışmalarını sürdürüyor. Bu kalibre, fırkateyn ve muhrip gibi daha büyük muharip gemilerin baş topu ihtiyacına yönelik.

Seri üretimden yeni kalibreye

Denizhan-76’nın dokuzuncu teslimatı, ambargo baskısıyla başlayan bir projenin rutin bir üretim hattına dönüştüğünü gösteriyor. 2026’da altıya ulaşması beklenen yıllık teslimat temposu, İstif sınıfının ihtiyacını karşılarken ihracata da kapasite ayırmaya imkân tanıyor.

Önümüzdeki dönemde asıl gösterge, 127 milimetrelik topun takvimi olacak. MKE bu kalibrede de 76 milimetredeki hızı yakalayabilirse, Türk donanmasının ana muharip gemilerinde yabancı top bağımlılığı tamamen ortadan kalkabilir. Romanya ile açılan Avrupa kapısı ise Denizhan-76’yı, yıllardır pazara hâkim olan İtalyan muadiliyle ittifak içinde doğrudan rekabet eden bir ürüne dönüştürüyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Denizhan-76 nedir?

Denizhan-76, MKE’nin yerli imkânlarla geliştirdiği 76/62 milimetre kalibreli milli deniz topu. Top; hava savunma, su üstü harbi ve kara bombardımanı görevlerinde kullanılıyor ve İstif sınıfı fırkateynlerin baş topu olarak görev yapıyor.

Denizhan-76’nın menzili ne kadar?

Denizhan-76, standart mühimmatla yaklaşık 16 kilometre, artırılmış menzilli mühimmatla 20 kilometreye kadar etkili atış yapabiliyor. Topun atış hızı dakikada 80 atıma ulaşıyor.

Şimdiye kadar kaç Denizhan-76 teslim edildi?

MKE, 8 Ekim 2026 itibarıyla dokuzuncu Denizhan-76’yı teslim etti. Bunların dördü 2026 yılında teslim edildi. Şirket yıl sonuna kadar iki top daha teslim etmeyi planlıyor.

MİLGEM-11 hangi gemi?

MİLGEM Projesi’nin 11’inci gemisi, F-521 borda numaralı İstif sınıfı fırkateyn TCG Ege. Geminin inşası, 2023’te imzalanan MİLGEM 6-12 sözleşmesi kapsamında sürüyor.

Denizhan-76 hangi ülkelere ihraç edildi?

MKE, 2025’te Endonezya ile ihracat sözleşmesi imzaladı. 2026’da ise NATO ve Avrupa Birliği üyesi Romanya’ya ilk Denizhan-76 ihracatını gerçekleştirdi.