Kablolu Kamikaze-2 İKA Envantere Girdi: Neden Kablo?

Millî Savunma Bakanlığı (MSB), Kara Kuvvetleri Komutanlığının Kablolu Kamikaze-2 İKA için muayene ve kabul faaliyetlerini tamamladığını açıkladı. Aynı hafta Karayel Karinalı Bot’un da kabulü tamamlandı. Böylece kablo üzerinden yönetilen bir kamikaze insansız kara aracının Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine girdiği resmî olarak duyurulmuş oldu.

Açıklama kısa, ama içerdiği tek kelime dikkat çekici: kablolu. Telsizin hâkim olduğu insansız sistemler çağında bir aracı neden kabloyla yönetmeyi tercih edersiniz? Bu sorunun yanıtı, son yıllarda muharebe sahasını derinden değiştiren elektronik harpte yatıyor.

MSB ne açıkladı, ne açıklamadı

MSB Sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk, haftalık basın bilgilendirmesinde Kara Kuvvetleri Komutanlığınca muhtelif miktarda Karayel Karinalı Bot ile Kablolu Kamikaze-2 İKA’nın muayene ve kabul faaliyetlerinin tamamlandığını bildirdi. Muayene ve kabul, bir sistemin teslim alınmadan önce sözleşmede belirlenen gereksinimleri karşıladığının doğrulandığı son aşama. Bu aşamanın tamamlanması, sistemin envantere girdiği anlamına geliyor.

Açıklamanın paylaşmadığı ayrıntılar ise oldukça fazla:

• Sistemi geliştiren ve üreten firma
• Kabulü tamamlanan araç sayısı
• Aracın boyutu, ağırlığı, hızı ve taşıdığı patlayıcı miktarı
• Kablonun türü ve uzunluğu, dolayısıyla aracın menzili
• Birliklere teslimat takvimi

Sistemin adındaki “2” rakamı da bir soru işareti yaratıyor. Bu ifade, sistemin ikinci nesil bir ürün olduğunu ya da öncesinde bir “Kamikaze-1” bulunduğunu düşündürüyor. Ancak kamuoyuna açık kaynaklarda böyle bir sisteme dair bilgi bulunmuyor.

Neden kablolu?

Günümüzde insansız sistemlerin büyük çoğunluğu telsiz bağlantısıyla yönetiliyor. Operatör, kontrol komutlarını telsiz sinyaliyle araca gönderiyor; araç da kamera görüntüsünü aynı yolla operatöre iletiyor. Bu yöntem esneklik sağlasa da önemli bir zafiyet taşıyor: telsiz sinyali karıştırılabiliyor.

Elektronik harp sistemleri, insansız araçların kullandığı frekanslarda güçlü bir gürültü yayarak bağlantıyı koparabiliyor. Bağlantısı kopan araç ya kontrolsüz kalıyor ya da görevini yarıda bırakıyor. Kablolu bağlantı ise bu sorunu kökten ortadan kaldırıyor.

Kablolu yönetimin öne çıkan avantajları şöyle sıralanabilir:

• Karıştırmaya bağışıklık: Kontrol sinyali fiziksel bir hat üzerinden ilerlediği için elektronik harp sistemleri bağlantıyı kesemiyor.
• Düşük tespit riski: Araç telsiz yayını yapmadığı için sinyal arayan sistemlerle tespit edilmesi zorlaşıyor. Operatörün konumu da yayın üzerinden belirlenemiyor.
• Kesintisiz görüntü: Bağlantı, araziden ya da binalardan kaynaklanan sinyal kayıplarından etkilenmiyor. Bu, özellikle tünel ve bina içi gibi telsizin zorlandığı ortamlarda önem kazanıyor.

Bu yaklaşımın güncel örnekleri Ukrayna’daki savaştan geliyor. Bu savaşta yoğun elektronik harp ortamında telsizle yönetilen dronların etkinliği azalınca, fiber optik kabloyla yönetilen dronların yaygın biçimde kullanılmaya başlandığı çeşitli raporlara yansıdı. Aynı mantığın kara araçlarına uygulanması, Kablolu Kamikaze-2 İKA’nın arkasındaki temel düşünceyi de açıklıyor.

Kablolu yönetimin bedelleri de var. Aracın menzili, taşıdığı kablonun uzunluğuyla sınırlı kalıyor. Kablo engellere takılabiliyor, keskin kayalarda zarar görebiliyor ya da kesilebiliyor. Bu nedenle kablolu araçlar genellikle menzilin kritik olmadığı, ancak bağlantının kesintisiz olmasının hayati önem taşıdığı görevlerde öne çıkıyor.

Kablonun türü de sistemin kabiliyetini doğrudan belirliyor. Fiber optik kablo, ince ve hafif yapısıyla uzun mesafelerin araç üzerindeki bir makaradan açılarak taşınmasına imkân tanıyor ve yüksek çözünürlüklü görüntü aktarımını destekliyor. Bakır kablo ise daha ağır olduğu için genellikle daha kısa mesafelerle sınırlı kalıyor. MSB, Kablolu Kamikaze-2 İKA’da hangi kablo türünün kullanıldığını açıklamadı.

Kamikaze İKA’nın görevleri

Kamikaze insansız kara aracı, taşıdığı patlayıcıyla hedefe ulaşıp infilak etmek üzere tasarlanan tek kullanımlık bir sistem. Kamikaze İHA’ların kara versiyonu olarak düşünülebilir. Ancak havadan değil, yerden ilerlediği için farklı görevlerde avantaj sağlıyor.

Bu sınıf araçların tipik görevleri şunlar:

• Tahkimatlı mevzilerin ve sığınakların imhası
• Köprülerin, geçitlerin ve yol bağlantılarının tahribi
• Zırhlı ve zırhsız araçlara karşı taarruz
• Tünel ve bina içi hedeflere ulaşma
• Mayınlı ya da tuzaklı bölgelerde yol açma

Kara aracının havadan saldıran bir dron karşısında belirgin bir üstünlüğü var: daha ağır patlayıcı taşıyabiliyor. Yerden ilerlediği için taşıma kapasitesi, havada kalmak için harcanan enerjiyle sınırlanmıyor. Bu da tahkimat ve sığınak gibi dayanıklı hedeflere karşı daha güçlü bir etki anlamına geliyor. Alçak profili, hava savunma radarlarının takip ettiği hava hedeflerinden farklı olarak aracın arazinin doğal örtüsü içinde fark edilmesini zorlaştırıyor. Buna karşılık kara aracı, hendek, enkaz ve sarp arazi gibi engellere takılabildiği için hareket kabiliyeti arazinin yapısına bağlı kalıyor.

Kamikaze İKA’ların temel mantığı ise insanlı birliklerin riskini azaltmak. Normalde istihkâm ya da özel kuvvet unsurlarının yüksek risk altında yaklaşması gereken bir hedefe, insansız bir araç gönderilebiliyor. Kablolu yönetim de bu yaklaşmanın elektronik harp altında kesintiye uğramamasını sağlıyor.

Türkiye’de İKA’nın gelişimi

Kablolu Kamikaze-2 İKA, Türkiye’nin insansız kara araçları alanındaki yolculuğunun yeni bir halkası. Bu alandaki ilk büyük adım, Savunma Sanayii Başkanlığı ile ASELSAN arasında imzalanan silahlı sınıf insansız kara aracı sözleşmesi oldu. Projede aracın uzaktan kumanda iletişim altyapısı dahil platformu Katmerciler tarafından geliştirildi. “İnsansız mini tank” olarak da adlandırılan bu araçların 2021’de Kara Kuvvetleri Komutanlığına teslim edilmesi planlanmıştı.

Aynı dönemde daha küçük boyutlu sistemler üzerinde de çalışmalar yürütüldü. Dönemin Savunma Sanayii Başkanı İsmail Demir, 1, 3 ve 6 kilogram ağırlığında üç tip hafif sınıf insansız kara aracı prototipinin yerli olarak geliştirildiğini açıklamıştı.

Bu çizgide kamikaze sınıfı, farklı bir yaklaşımı temsil ediyor. Silahlı İKA’lar uzun süre görev yapıp tekrar kullanılmak üzere tasarlanırken, kamikaze İKA’lar tek bir görev için üretilen ve maliyet etkinliği ön plana çıkan sistemler. Bu yaklaşım, kamikaze İHA’larda yaşanan dönüşümün kara harekâtına taşınması olarak okunabilir. Kamikaze İHA’lar son yıllarda pahalı güdümlü mühimmatlara düşük maliyetli bir alternatif olarak yaygınlaştı. Kara aracı versiyonunun da benzer şekilde, insanlı bir birliği tehlikeye atmadan yakın mesafedeki hedeflere ulaşmanın ekonomik bir yolu olarak konumlandırılması bekleniyor.

Haftanın diğer kalemleri: Karayel Karinalı Bot ve MAM-15

Kara Kuvvetleri Komutanlığı, aynı hafta Karayel Karinalı Bot’un da muayene ve kabul faaliyetlerini tamamladı. MSB, botun teknik özelliklerini, boyutunu ve kullanım amacını açıklamadı. Kara Kuvvetleri’nin nehir geçişleri, göl ve sınır bölgelerindeki su yolları gibi görevler için bot ihtiyacı bulunuyor. Bu tür botlar, istihkâm birliklerinin köprü kurulamayan noktalarda personel ve malzeme taşımasında da kullanılabiliyor. Karayel’in bu görevlerden hangisine yönelik olduğu ise bilinmiyor.

Aynı brifingde MKE’nin Kara Kuvvetleri Komutanlığına MAM-15 anti-materyal keskin nişancı tüfeği teslim ettiği de açıklandı. Tüfeğin ayrıntılarını MAM-15 haberimizde ele almıştık.

Asıl soru: Kim üretti, nasıl kullanılacak?

Kablolu Kamikaze-2 İKA’nın envantere girmesi, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin elektronik harbin şekillendirdiği muharebe sahasına yönelik çözümleri hızla benimsediğini gösteriyor. Kablolu yönetim, karıştırmanın her geçen gün yaygınlaştığı bir ortamda insansız sistemlerin güvenilirliğini artırmanın en doğrudan yollarından biri. Bu yaklaşım savunan taraf için de yeni bir sorun yaratıyor: elektronik harp sistemleri kablolu bir araca karşı işe yaramadığı için aracın gözle, sensörlerle ya da fiziksel engellerle durdurulması gerekiyor.

Ancak sistemin kendisi hakkında bilinenler, açıklamanın tek cümlesiyle sınırlı. Üreticinin, menzilin ve teslim adedinin açıklanması, Kablolu Kamikaze-2 İKA’nın Kara Kuvvetleri’nin harekât konseptindeki yerini netleştirecek. O zamana kadar sistemin adı, taşıdığı kavramın önemini tek başına anlatmaya yetiyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Kablolu Kamikaze-2 İKA nedir?

Kablolu Kamikaze-2, Kara Kuvvetleri Komutanlığının envanterine aldığı, kablo üzerinden yönetilen kamikaze tipi bir insansız kara aracı. Millî Savunma Bakanlığı, sistemin muayene ve kabul faaliyetlerinin tamamlandığını açıkladı; ancak üreticisi ve teknik özellikleri paylaşılmadı.

Kamikaze İKA neden kablo ile kontrol edilir?

Kablolu bağlantı, kontrol sinyalinin telsiz yerine fiziksel bir hat üzerinden iletilmesini sağlıyor. Bu sayede araç elektronik harp sistemleriyle karıştırılamıyor ve telsiz yayını yapmadığı için tespit edilmesi de zorlaşıyor.

Kablolu İKA’ların dezavantajları neler?

Kablolu araçların menzili, taşıdıkları kablonun uzunluğuyla sınırlı. Kablo engellere takılabiliyor, kopabiliyor ya da kesilebiliyor. Araç aynı zamanda keskin dönüşlerde ve karmaşık arazide kabloyu yönetmek zorunda kalıyor.

Kamikaze insansız kara aracı hangi görevlerde kullanılır?

Kamikaze İKA’lar, taşıdıkları patlayıcıyla tahkimat, sığınak, köprü ve araç gibi hedeflere ulaşıp infilak etmek üzere tasarlanıyor. Bu görevler normalde insanlı birliklerin yüksek risk altında yürütmesi gereken görevler.

Karayel Karinalı Bot nedir?

Karayel Karinalı Bot, Kara Kuvvetleri Komutanlığının Kablolu Kamikaze-2 İKA ile aynı hafta kabulünü tamamladığı bir bot sistemi. MSB, botun teknik özelliklerini ve kullanım amacını açıklamadı.