15 Yaş Altı Sosyal Medya Yasağı: Yaş Doğrulaması Herkese

Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı’nın hazırladığı ve 15 yaş altı sosyal medya yasağı getiren yönetmelik, 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek düzenleme, sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunmasını yasaklıyor ve 15-18 yaş grubu için kapsamlı koruma tedbirleri getiriyor.

Düzenlemenin kamuoyunda en az konuşulan tarafı ise yetişkinleri ilgilendiriyor. Yönetmeliğe göre Türkiye’deki mevcut sosyal medya hesaplarının tamamı, yaşı ne olursa olsun, 31 Mart 2027’ye kadar e-Devlet üzerinden üretilecek bir yaş doğrulama belirteci ile en az bir kez doğrulanmak zorunda.

Yönetmelik neyi değiştiriyor

Düzenlemenin tam adı “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik”. Yönetmeliğin 5651 sayılı Kanun’da yapılan değişikliklere dayandığı belirtiliyor. Hükümlerini ise Siber Güvenlik Başkanı yürütecek.

Yönetmelik metnine göre düzenleme, Türkiye’den erişilebilen yurt içi ve yurt dışı kaynaklı tüm sosyal ağ sağlayıcılarını kapsıyor. Yani yerli platformların yanında Instagram, TikTok, X, Facebook ve YouTube gibi küresel platformlar da aynı yükümlülüklere tabi olacak.

Düzenlemenin iki temel ayağı bulunuyor. İlki 15 yaş altına yönelik tam yasak. Platformlar, yaşı 15’in altında olduğu belirlenen kullanıcıların hesap açma taleplerini reddedecek. Mevcut hesaplarda 15 yaş altı olduğu tespit edilen kullanıcıların hesapları bilgilendirme yapılarak kapatılacak ve itiraz süreci işletilmezse veriler gecikmeksizin silinecek.

İkinci ayak, 15-18 yaş grubuna “çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet” sunulması. Yönetmeliğe göre bu yaş grubuna şu kurallar uygulanacak:

• Hesaplar varsayılan olarak gizli olacak, kamuya açık hesap seçeneği sunulmayacak.
• Canlı yayın açılmasına izin verilmeyecek.
• Kişiselleştirilmiş reklam gösterilmeyecek.
• İçerikler sonsuz kaydırma yöntemiyle sunulamayacak.
• Kullanıcılar yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek.
• Takipçi ve takip edilen listeleri diğer kullanıcılara kapalı olacak.

Platformlar ayrıca ebeveyn denetim araçlarını Türkçe dil seçeneğiyle sunmak ve yaş doğrulama kararlarına karşı Türkçe bir itiraz mekanizması kurmakla yükümlü tutuldu. Yükümlülüklerini yerine getirmeyen platformlar için yaptırım süreci öngörülüyor. Yaptırımların türü ve miktarı ise henüz netlik kazanmış değil.

e-Devlet yaş doğrulama belirteci nasıl çalışıyor

Yönetmeliğin teknik merkezinde yaş doğrulama belirteci yer alıyor. Bugüne kadar sosyal medyada yaş bilgisi büyük ölçüde kullanıcının kendi beyanına dayanıyordu. Yeni sistemde bu beyanın yerini devletin dijital kimlik altyapısı üzerinden üretilen bir belirteç alıyor.

Sürecin işleyişi şöyle:

1. Kullanıcı e-Devlet Kapısı’na giriş yaparak bir yaş doğrulama belirteci oluşturuyor.
2. Kullanıcı bu belirteci sosyal medya platformuna yüklüyor.
3. Platform, belirtecin Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından e-Devlet üzerinden oluşturulduğunu teyit ediyor.
4. Platform belirteçten yalnızca kullanıcının yaş grubunu okuyor.

Yönetmeliğe göre belirteç yalnızca kullanıcının 15 yaşını, doldurmuşsa 18 yaşını doldurup doldurmadığını gösterecek. Kullanıcı adı dahil başka hiçbir kişisel veri içermeyecek. Platformlar belirteci yaş doğrulama amacı dışında kullanamayacak. Yönetmelik, kimlik tespiti yerine yalnızca yaş eşiğinin belirlenmesine imkân tanıyan yöntemlerin kullanılmasını esas alıyor.

Doğrulama tek seferlik bir işlem olarak kalmayabilir. Makul şüphe bulunan durumlarda platformlar mevcut hesapları askıya alarak yeniden doğrulama talep edebilecek.

Sistemin işleyişinde e-Devlet’in kendi yaş sınırı da belirleyici. İFÖD’ün aktardığına göre e-Devlet Kapısı’na giriş için yaş sınırı 15. Bu durum, 15-18 yaş grubundaki kullanıcıların belirteci kendi e-Devlet hesaplarıyla üretebilmesine, 15 yaş altındakilerin ise sisteme hiç girememesine yol açıyor. Dolayısıyla e-Devlet’e erişim, sosyal medyaya erişimin de ön koşulu haline geliyor.

Düzenlemenin takvimi şöyle:

Geçiş takvimi, düzenlemenin kitlesel etkisini ortaya koyuyor. Yönetmeliğin geçici maddesi, yürürlükten önce açılmış ve belirteçle doğrulanmamış tüm hesapların süre sonuna kadar doğrulanmasını zorunlu tutuyor. Basına yansıyan bilgilere göre bu tarihe kadar doğrulanmayan hesaplar da kapatılacak. Bu da milyonlarca yetişkin kullanıcının önümüzdeki yaklaşık altı ay içinde e-Devlet üzerinden işlem yapması gerektiği anlamına geliyor.

Gerekçe ve eleştiriler

Siber Güvenlik Başkanlığı, düzenlemenin amacını çocukları dijital ortamın risklerinden korumak, sağlıklı gelişimlerini desteklemek ve daha güvenli bir sosyal medya ekosistemi oluşturmak olarak açıklıyor. Başkanlığa göre yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcılarının çocukların mahremiyetini, kişisel verilerini ve gelişimini koruma sorumluluğunu da güçlendiriyor. Başkanlık, açıklamasında dijital platformların bu alanda daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğinin altını çiziyor. Yaş beyanına dayanan mevcut sistemin kolayca aşılabildiği de düzenlemenin temel gerekçeleri arasında yer alıyor.

Düzenleme, yasama sürecinden bu yana eleştirilerin de odağında. İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD), kanun teklifi aşamasında yayımladığı açıklamada belirtecin platforma kişisel veri taşımamasının mahremiyeti tek başına güvence altına almadığını savundu. Derneğe göre asıl risk, hangi kişinin hangi platform için belirteç ürettiği bilgisinin devletin altyapısında birikmesi. İFÖD’e göre bu mekanizma, sosyal medyada anonimliği fiilen ortadan kaldırabilir.

Yönetmelik, belirtecin hangi bilgileri içereceğini ayrıntılı biçimde tanımlıyor. Ancak e-Devlet tarafında belirteç üretim kayıtlarının ne kadar süre saklanacağı ve bu kayıtlara kimlerin erişebileceği metinde yer almıyor. Bu ayrıntılar, düzenlemenin mahremiyet boyutuna dair tartışmanın merkezinde kalmaya devam edecek.

Uygulamaya dair sorular da bulunuyor. Çocukların VPN kullanarak ya da bir yetişkinin e-Devlet hesabıyla üretilen belirteçle kısıtlamayı aşma riski, bu tür düzenlemelerin ortak sorunu. Avustralya deneyimi bu konuda fikir veriyor. Ülkenin çevrim içi güvenlik düzenleyicisi eSafety, Mart 2026’da platformlarda ciddi açıklar tespit ettiğini açıkladı. Kurum, bazı platformların kullanıcılara yaş doğrulamayı geçmek için sınırsız deneme hakkı tanıdığını belirtti.

Dünyada sosyal medya yaş sınırı

Türkiye, çocukların sosyal medya kullanımını sınırlayan ülkelerin giderek genişleyen listesine katıldı. Bu alanda ilk adımı Avustralya attı. Ülke, 10 Aralık 2025’te 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya hesabı açmasını yasaklayan düzenlemeyi yürürlüğe koydu. Meta, yasağın ilk haftasında Avustralya’da yaklaşık 550 bin hesabı engellediğini açıkladı. Avustralya yasası, kurallara uymayan platformlara 50 milyon Avustralya dolarına kadar para cezası öngörüyor ve ebeveyn onayına dayalı bir istisna tanımıyor.

Diğer ülkelerdeki durum ise farklılık gösteriyor:

• Malezya: Haziran 2026’dan itibaren 16 yaş altına yasak uyguluyor.
• Yunanistan: Ocak 2027’den itibaren 15 yaş altına yasak getireceğini açıkladı.
• Fransa ve Danimarka: 15 yaş altına yönelik düzenlemeler üzerinde ilerliyor.
• Avusturya: Mart 2026’da 14 yaş altına yasak konusunda hükümet anlaşması sağladı.
• Brezilya: Topyekûn yasak yerine 16 yaş altı hesapların veli hesaplarına bağlanmasını zorunlu tuttu.

Türkiye’nin modelini ayıran unsur, doğrulamanın merkezi bir devlet altyapısına bağlanması. Avustralya’da yaş doğrulama yöntemini seçme sorumluluğu büyük ölçüde platformlara bırakılırken, Türkiye’de doğrulama e-Devlet üzerinden tek bir kanaldan yapılacak. Bu yaklaşım, platformlar arasında tutarlı bir uygulama sağlarken veri güvenliği açısından da e-Devlet altyapısını daha kritik bir konuma taşıyor.

Asıl sınav doğrulama sürecinde

15 yaş altı sosyal medya yasağı, Türkiye’de sosyal medya kullanımının kurallarını hem çocuklar hem de yetişkinler için yeniden yazıyor. Düzenleme, 15-18 yaş grubuna yönelik ayrıntılı tedbirleriyle yalnızca bir yaş sınırı koymakla kalmıyor, platformların tasarımına da doğrudan müdahale eden bir çerçeve çiziyor.

Düzenlemenin başarısı ise önümüzdeki aylarda ölçülecek. Küresel platformların sistemlerini 1 Kasım’a kadar uyumlu hale getirip getiremeyeceği, milyonlarca kullanıcının 31 Mart 2027’ye kadar doğrulama yapıp yapmayacağı ve mahremiyet kaygılarına nasıl yanıt verileceği, yönetmeliğin sahadaki karşılığını belirleyecek.

Sıkça Sorulan Sorular

15 yaş altı sosyal medya yasağı ne zaman başlıyor?

Yönetmelik 10 Ekim 2026’da Resmî Gazete’de yayımlandı ve 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek. Bu tarihten itibaren yeni açılan hesaplarda yaş doğrulaması zorunlu olacak. Mevcut hesapların doğrulanması için son tarih 31 Mart 2027.

Yaş doğrulama nasıl yapılacak?

Kullanıcı, e-Devlet Kapısı üzerinden bir yaş doğrulama belirteci oluşturup bunu sosyal medya platformuna yükleyecek. Belirteç yalnızca kullanıcının 15 ve 18 yaş eşiklerini geçip geçmediği bilgisini taşıyacak; ad, kullanıcı adı veya başka kişisel veri içermeyecek.

Yetişkinler de yaş doğrulaması yapacak mı?

Evet. Yönetmeliğin geçici maddesine göre yürürlük tarihinden önce açılmış tüm hesaplar, 31 Mart 2027’ye kadar en az bir kez yaş doğrulama belirteciyle doğrulanmak zorunda. Bu yükümlülük yalnızca çocukları değil, tüm kullanıcıları kapsıyor.

15-18 yaş arasındaki kullanıcılar için hangi kısıtlamalar var?

Bu yaş grubundaki hesaplar varsayılan olarak gizli olacak ve kamuya açık hesap seçeneği sunulmayacak. Canlı yayın, kişiselleştirilmiş reklam ve sonsuz kaydırma yasak olacak. Kullanıcılar yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek.

Hangi platformlar yönetmeliğin kapsamında?

Yönetmelik, Türkiye’den erişilebilen yurt içi ve yurt dışı kaynaklı tüm sosyal ağ sağlayıcılarını kapsıyor. Platformlar yaş doğrulama sistemi kurmak, ebeveyn kontrol araçları sunmak ve Türkçe itiraz mekanizması oluşturmakla yükümlü olacak.