HAVELSAN AVISTA: Yeni Nesil Sualtı İnsansız Aracı Teknofest Mavi Vatan’da Tanıtılıyor

HAVELSAN, TEKNOFEST Mavi Vatan’da AVISTA adını verdiği öz kaynaklı AR-GE projesini ilk kez tanıtıyor. Proje, GNSS erişiminin bulunmadığı sualtı ortamlarında hassas konumlandırma, üç boyutlu sualtı haritalama, gemi karinası denetimi ve kritik sualtı yapılarının korunması gibi yetkinlikleri milli imkânlarla geliştirmeyi hedefliyor.

AVISTA’nın Teknik Yetkinlikleri

AVISTA, bütünleşik sualtı konumlama sistemi, sualtı haritalama, gemi karina inceleme sistemi ve navigasyon koridoru oluşturucu yetenekleriyle öne çıkıyor. HAVELSAN, bu yetenekleri geliştirmek için 6 serbestlik derecesine sahip uzaktan kumandalı bir sualtı aracını (ROV) test platformu olarak kullanıyor.

Şirket, AVISTA’nın algoritmalarını ve yazılım mimarisini platform bağımsız şekilde tasarlıyor. Bu tercih, özgün algoritmaların sualtında uzun süre saklanabilen ve düşük akustik ize sahip platformlara doğrudan aktarılmasını mümkün kılıyor — yani AVISTA tek bir araca bağlı kalmayan, taşınabilir bir yetenek seti olarak kurgulanıyor.

Projenin Çıkış Noktası: Sensör Maliyeti ve Gümrük Sorunu

AVISTA’nın arkasındaki motivasyon, teknik hedeflerden önce ekonomik bir soruna dayanıyor. Sualtı sensörleri yüksek maliyetli ve tedarik süreçlerinde gümrük kısıtlamalarıyla karşılaşıyor. HAVELSAN, bu engeli aşmak için uygun maliyetli ve kolay erişilebilir sensörleri, platformlara “akıl katan” algoritmalarla güçlendirme yolunu seçti.

Bu yaklaşım, projeyi salt bir donanım geliştirme çabasından çıkarıp yazılım merkezli bir çözüme dönüştürüyor. Sensör tedarikindeki dışa bağımlılığı azaltırken, aynı algoritmaları farklı donanım kombinasyonlarında yeniden kullanılabilir hale getiriyor.

HAVELSAN’ın İnsansız Deniz Araçları Ailesindeki Yeri

AVISTA, HAVELSAN’ın insansız deniz araçları portföyünde boş kalan bir alanı dolduruyor. Şirket, Yonca Teknik Tersanesi iş birliğiyle geliştirdiği SANCAR ile silahlı insansız yüzey aracı (SİDA) segmentine girmişti. Ardından İzlanda menşeli RAFNAR botlarını otonom görev yazılımlarıyla donatarak bu platformu Avrupa pazarına taşıma hedefiyle ürün ailesine ekledi.

HAVELSAN AVISTA, aynı ailenin sualtı bacağını temsil ediyor. SANCAR yüzeyde, RAFNAR otonom yüzey operasyonlarında konumlanırken, AVISTA’nın hedef alanı GNSS sinyalinin ulaşmadığı sualtı ortamları. Bu üçlü, HAVELSAN’ın insansız deniz araçlarında yüzeyden sualtına uzanan bütüncül bir yetenek seti kurma stratejisini ortaya koyuyor.

ÇAKA H-İDA ve ADVENT Bağlantısı

AVISTA’nın somut ilk hedefi, HAVELSAN’ın ÇAKA Dalış Yapabilen Hibrit İnsansız Deniz Aracı (H-İDA) projesi. AVISTA’da geliştirilen konumlandırma ve haritalama algoritmaları, ÇAKA’da doğrudan kullanılacak yeteneklere altyapı oluşturacak.

Uzun vadede AVISTA, HAVELSAN’ın ADVENT Savaş Yönetim Sistemi ile entegre çalışabilir hale gelmeyi hedefliyor. ADVENT, HAVELSAN’ın 2010’dan bu yana geliştirdiği ve bugün 30’dan fazla platformda su üstü, sualtı ve hava harekât ortamlarında aktif kullanılan ağ destekli komuta kontrol sistemi. HAVELSAN AVISTA’dan elde edilecek yetkinlikler, ADVENT MÜREN’in denizaltı savaş harbi (ASW), suüstü harbi, mayın harbi ve deniz yatağı harbi kabiliyetlerine farklı seviyelerde katkı sağlayacak. Bu bağlantı, AVISTA’yı izole bir AR-GE projesi olmaktan çıkarıp HAVELSAN’ın on yılı aşkın komuta-kontrol birikimine eklemliyor.

Sivil Kullanım Potansiyeli

AVISTA’nın yetenekleri askeri kullanımla sınırlı değil. Sualtı arama kurtarma faaliyetleri, adli vaka incelemeleri, altyapı ve enerji tesislerinin sualtı denetimleri, liman ve tesis güvenliği gibi sivil ve kamu güvenliği alanlarında da kullanılabilir. Gemi karina inceleme yeteneği, örneğin, liman işletmeleri için düzenli denetim maliyetini azaltabilecek bir uygulama alanı sunuyor.

TEKNOFEST’teki Sunum

HAVELSAN, TEKNOFEST Mavi Vatan’da AVISTA’yı yalnızca sergilemekle kalmıyor. Çocuklara özel bir insansız deniz araçları (İDA) atölyesi düzenliyor; katılımcılar SANCAR İDA ile AVISTA İDA’nın özelliklerini keşfedip insansız deniz aracı maketleriyle bir yarışmaya katılabiliyor. Ayrı bir programda ise Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’nın komuta kademesine ve ilgili personeline HAVELSAN’ın mevcut ve yeni sualtı yetenekleri anlatılıyor.

Sonuç

AVISTA, HAVELSAN için tek başına bir ürün lansmanından çok, insansız deniz araçları ailesini sualtı boyutuyla tamamlayan bir adım. Sensör maliyeti sorununu yazılım tarafında çözme yaklaşımı, projeyi hem ekonomik hem stratejik açıdan farklılaştırıyor. HAVELSAN, sualtı teknolojilerindeki yeni ürünlerini 2027’de kullanıma hazır hale getirmeyi hedefliyor; AVISTA’nın deniz testleri bu takvimin ilk somut adımı olacak.

Sıkça Sorulan Sorular

AVISTA nedir?

AVISTA, HAVELSAN’ın öz kaynaklarıyla geliştirdiği bir AR-GE projesidir. GNSS erişiminin olmadığı sualtı ortamlarında konumlandırma, 3 boyutlu haritalama ve gemi karinası denetimi gibi yetkinlikler kazandırmayı hedefler.

AVISTA hangi araca entegre edilecek?

AVISTA, HAVELSAN’ın ÇAKA Dalış Yapabilen Hibrit İnsansız Deniz Aracı (H-İDA) projesinde doğrudan kullanılacak yeteneklere altyapı oluşturuyor. Platform bağımsız yazılım mimarisi sayesinde ileride farklı sualtı araçlarına da entegre edilebilecek.

AVISTA, SANCAR ve RAFNAR’dan farkı nedir?

SANCAR silahlı bir yüzey aracı, RAFNAR ise otonom hale getirilmiş bir yüzey botu. AVISTA bu iki platformdan farklı olarak sualtı alanında konumlandırma, haritalama ve denetim yetkinlikleri geliştiriyor; HAVELSAN’ın insansız deniz araçları ailesindeki sualtı boşluğunu dolduruyor.

AVISTA ne zaman kullanıma hazır olacak?

HAVELSAN, sualtı teknolojileri alanındaki yeni ürün ve çözümlerini 2027 yılı içinde kullanıma hazır hale getirmeyi hedefliyor. AVISTA’nın deniz testlerine yakın zamanda başlanması planlanıyor.