ASELSAN Hava Savunma Sözleşmesi: 5 Günde 3,96 Milyar Avro

ASELSAN, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ile hibrit hava savunma sistemlerinin tedarikine yönelik toplam 2 milyar 460 milyon avroluk sözleşmeler imzaladı. Yeni ASELSAN hava savunma sözleşmesi, Eylül sonu paritesiyle yaklaşık 2,8 milyar dolara karşılık geliyor. Şirket, sözleşmeleri 5 Ekim’de Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yaptığı bildirimle duyurdu.

Bu imza, şirketin beş gün içinde açıkladığı üçüncü hava savunma sözleşmesi oldu. 1 Ekim’den bu yana imzalanan üç sözleşmenin toplamı 3,96 milyar avroya ulaştı. ASELSAN’a göre yeni sözleşme, şirketin 1975’ten bu yana uzanan 51 yıllık tarihinde tek seferde imzaladığı en büyük sözleşme.

KAP bildirimi ne söylüyor, ne söylemiyor

Anadolu Ajansının aktardığı KAP bildirimine göre imzalanan belge tek bir anlaşma değil, bir sözleşmeler paketi. Bildirim, paketin konusunu “Hibrit Hava Savunma Sistemlerinin tedariki” olarak tanımlıyor ve toplam tutarı 2.460.000.000 avro olarak veriyor.

Formun ayrıntıları ASELSAN ile SSB arasındaki ilişkinin ağırlığını da gösteriyor. SSB, şirketin son açıklanan gelir tablosundaki net satışların yüzde 30,6’sını, son bilançodaki ticari alacakların ise yüzde 37,8’ini oluşturuyor. Başka bir deyişle ASELSAN’ın her üç liralık satışından yaklaşık biri doğrudan SSB’ye gidiyor.

Sözleşmenin Türk lirası karşılığı da dikkat çekici bir büyüklüğe işaret ediyor. 55,23 liralık euro kuruyla paket yaklaşık 136 milyar liraya denk geliyor. Bu oranlar, yeni paketin ASELSAN’ın önümüzdeki dönem gelir dağılımında SSB’nin payını daha da yukarı taşıyabileceğini gösteriyor.

Bildirimin sustuğu noktalar ise en az açıkladıkları kadar önemli. ASELSAN; sözleşmenin hangi sistemi kapsadığını, kaç adet teslimat yapılacağını ve takvimin hangi yılları kapsadığını paylaşmadı. Şirket, iş ilişkisinin başlangıç tarihini 5 Ekim 2026 olarak bildirmekle yetindi. Bu tür ayrıntıların güvenlik gerekçesiyle sözleşme eklerinde kalması, savunma tedarik projelerinde sık görülen bir uygulama.

“Hibrit” tanımının arkasındaki en güçlü aday: GÜRZ

KAP bildirimi sistemin adını vermese de ASELSAN’ın ürün ailesinde “hibrit” tanımına birebir uyan bir platform var: GÜRZ. Sistem, top ve füzeyi tek bir zırhlı araçta birleştiren yakın ve alçak irtifa hava savunma çözümü olarak tasarlandı. Bu nedenle sözleşmenin en güçlü adayı GÜRZ, ancak bu eşleştirme resmi bir teyide dayanmıyor.

GÜRZ’ün teknik profili, ASELSAN’ın daha önceki hava savunma projelerinden aldığı mirası açıkça yansıtıyor. ASELSAN’ın teknik bilgilerine göre platformda şu unsurlar yer alıyor:

• Dört yüzlü AESA arama radarı ve atış kontrol radarı
• Dost-düşman tanıma sistemi ve elektro-optik algılayıcılar
• Parçacıklı mühimmat atabilen 35 milimetrelik hava savunma topu
• Dört çok alçak irtifa ve dört alçak irtifa hava savunma füzesi

Sistemin mantığı, tehdide göre silah seçmek. Yakındaki küçük İHA’lara 35 milimetrelik top ve programlanabilir mühimmat yanıt verirken, daha uzaktaki hedefleri füzeler karşılıyor. KORKUT top tabanlı, SUNGUR ise füze tabanlı yakın hava savunması sunarken GÜRZ bu iki yaklaşımı aynı araçta buluşturuyor. Top katmanının drone tehdidine karşı değeri sahada da sınandı: KORKUT’un 35 milimetrelik versiyonu Ocak 2026’daki atışlı testlerde bir FPV drone’u başarıyla angaje etti.

Platform tercihinin de operasyonel bir karşılığı var. GÜRZ, 8×8 zırhlı tekerlekli bir araç üzerinde konuşlanıyor. Bu yapı sabit tesislerin yanında hareket halindeki birlikleri de korumaya imkân tanıyor ve sabit mevzilerin anti-radyasyon füzelerine karşı zafiyetini azaltıyor.

Takvim de sözleşmeyle örtüşüyor. GÜRZ ilk kez IDEF 2023’te sergilendi. İlk seri üretim konfigürasyonu Mayıs 2026’da SAHA 2026’da tanıtıldı ve ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol sistemin önümüzdeki yıl envantere gireceğini açıkladı. Sistem 5 Eylül’de de ilk atışlı saha faaliyetini tamamladı; testte GÖKSUR füzesi zorlu manevralarla hedeflenen yörüngeyi izledi.

Aynı kaynak, GÜRZ’ü Rus Pantsir sisteminin daha gelişmiş ve NATO uyumlu bir konsept kardeşi olarak tanımlıyor. Pantsir’in Libya ve Suriye’de Türk SİHA’larına karşı verdiği kayıplar düşünüldüğünde, bu kıyas GÜRZ’ün tasarımında top, füze ve elektronik karşı tedbiri birlikte ele alma tercihini de açıklıyor.

Beş günde üç sözleşme: Çelik Kubbe’ye akan sipariş dalgası

Yeni sözleşme, son iki haftada hızlanan bir sipariş akışının en büyük halkası. ASELSAN’ın hava savunma alanında art arda duyurduğu sözleşmeler, Türkiye’nin çok katmanlı hava savunma mimarisi Çelik Kubbe‘nin farklı katmanlarına dağılıyor:

• 23 Eylül: ASELSAN, ROKETSAN ile hava savunma sistemlerinde kullanılacak alt bileşenlerin tedarikine yönelik 1 milyar 234,2 milyon avroluk sözleşme imzaladı.
• 1 Ekim: SSB ile uzun menzilli hava savunma sistemlerinin devam eden seri üretim projeleri kapsamında 1 milyar 8,5 milyon avroluk ilave sözleşmeler imzalandı.
• 2 Ekim: ASELSAN, yurt dışındaki bir son kullanıcıyla hava savunma sistemlerinin ihracatı için 488,5 milyon avroluk satış sözleşmesi imzaladı. Şirket alıcı ülkenin adını açıklamadı.
• 5 Ekim: SSB ile 2,46 milyar avroluk hibrit hava savunma sistemleri paketi imzalandı.

Rakamlar bir araya geldiğinde tablo netleşiyor. SSB ile son beş günde imzalanan iki sözleşme 3,47 milyar avroya ulaşıyor. İhracat sözleşmesi eklendiğinde beş günlük toplam 3,96 milyar avroyu, ROKETSAN sözleşmesiyle birlikte iki haftalık toplam ise 5,19 milyar avroyu buluyor.

Yılın genelinde de benzer bir ivme göze çarpıyor. ASELSAN, 16 Haziran’da SSB ile teslimatları 2028-2032 yıllarına yayılan 780 milyon avroluk bir hava savunma sözleşmesi imzalamıştı. Temmuz ayında da SSB ile 1 milyar 470,5 milyon avroluk bir sözleşme imzalandı. Yeni paket, bu yılki önceki en büyük sözleşmenin yaklaşık 1,7 katı.

Sözleşmelerin dağılımı Çelik Kubbe’nin hangi katmanlarının üretime geçtiğini de gösteriyor. 1 Ekim’deki sözleşme uzun menzil katmanının seri üretimine, 5 Ekim’deki paket ise GÜRZ’ün yer aldığı nokta savunma katmanına işaret ediyor. Uzun menzil tarafındaki anlaşmanın “ilave” olarak tanımlanması da önemli. Bu ifade, yeni bir programın değil, halihazırda üretimde olan sistemlerin sipariş miktarının büyüdüğünü gösteriyor. ROKETSAN ile yapılan alt bileşen anlaşması da füze tarafında tedarik zincirinin genişlediğini gösteriyor.

Sipariş dalgasının asıl sınavı üretim hattında

ASELSAN hava savunma sözleşmesi zinciri, Çelik Kubbe’nin kâğıt üzerindeki mimariden fiziksel bir envantere dönüştüğü evreye girdiğini gösteriyor. Beş günde 3,96 milyar avroluk iş yükü, şirketin sipariş defterine bir haftadan kısa sürede, yılın önceki en büyük sözleşmesinin iki katından fazla bir hacim ekliyor.

İhracat cephesi de bu tabloyu tamamlıyor. Adı açıklanmayan bir ülkeye yapılan 488,5 milyon avroluk satış, Çelik Kubbe için geliştirilen sistemlerin yurt dışında da alıcı bulduğunu gösteriyor. Ancak yurt içi ve yurt dışı siparişlerin aynı üretim kapasitesini paylaşacak olması, önceliklendirme sorusunu da beraberinde getiriyor.

Bu hacmin gerçek değeri teslimatla ölçülecek. Top, füze, radar ve elektro-optik sistemleri tek araçta toplayan GÜRZ gibi platformlarda darboğaz tek bir bileşenden doğabilir. Haziran’daki hava savunma sözleşmesinde teslimatların 2028’de başlayacak olması, yeni paketlerin de birkaç yıla yayılan bir üretim planı içerebileceğini düşündürüyor. Yeni sözleşmelerin takvimi açıklanmadıkça, ASELSAN’ın asıl sınavının imza masasında değil üretim hattında verileceği açık.

Sıkça Sorulan Sorular

ASELSAN’ın 2,46 milyar avroluk sözleşmesi dolar olarak ne kadar ediyor?

Eylül ayında 1,15 civarında seyreden euro/dolar paritesiyle sözleşme yaklaşık 2,8 milyar dolara karşılık geliyor. Güncel euro kuruyla Türk lirası karşılığı ise yaklaşık 136 milyar lira.

Hibrit hava savunma sistemi nedir?

Hibrit sistemler, hava savunma topu ile füzeyi aynı platformda birleştiriyor. Yakındaki küçük hedeflere top, daha uzaktaki tehditlere füze ile karşılık verilebiliyor. Bu yapı hem tepki süresini hem de mühimmat maliyetini optimize ediyor.

Sözleşme GÜRZ sistemini mi kapsıyor?

ASELSAN’ın KAP bildirimi sistemin adını vermiyor. Ancak şirketin envanterinde top ve füzeyi tek araçta birleştiren, hibrit olarak tanımlanan sistem GÜRZ. Bu nedenle GÜRZ, sözleşmenin en güçlü adayı olarak değerlendiriliyor.

ASELSAN son günlerde hangi sözleşmeleri imzaladı?

Şirket 1 Ekim’de SSB ile uzun menzilli hava savunma seri üretimi için 1,0085 milyar avroluk, 2 Ekim’de yurt dışı bir müşteriyle 488,5 milyon avroluk ihracat, 5 Ekim’de ise 2,46 milyar avroluk hibrit hava savunma sözleşmesi imzaladı.

Teslimat takvimi açıklandı mı?

Hayır. KAP bildiriminde teslimat takvimi, sistem adedi ve konfigürasyon bilgisi yer almıyor. ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ise daha önce GÜRZ’ün önümüzdeki yıl envantere gireceğini açıklamıştı.