ASELSAN MORFOZ Güdüm Kiti AKINCI’yla Hedefi Vurdu

ASELSAN‘ın geliştirdiği MORFOZ güdüm kiti, Bayraktar AKINCI TİHA’dan gerçekleştirilen ilk atışlı testte hedefini tam isabetle vurdu. Test, 8 Ekim’de Saros Körfezi üzerinde yapıldı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar da atış görüntülerini ertesi gün sosyal medya hesabından paylaştı.

MORFOZ, serbest düşüşlü bir bombayı açılır kanatları ve uydu destekli navigasyonuyla uzun menzilli akıllı mühimmata dönüştüren bir kit. Türk envanterinde benzer işlevi gören kitler zaten bulunuyor. MORFOZ’u ayıran asıl unsur ise karıştırma altında çalışmak üzere tasarlanmış anten mimarisi.

Saros Körfezi’ndeki ilk atış neyi doğruladı

AKINCI, test için Tekirdağ’daki Çorlu Uçuş Eğitim ve Test Merkezi’nden havalandı. NTV’nin aktardığına göre platform, MORFOZ’un yanı sıra ROKETSAN ve STM’nin geliştirdiği ALPAGUT mühimmatlarını da taşıdı. AKINCI, Saros Körfezi’ndeki atış bölgesinde MORFOZ ile hedefi vurduktan sonra test merkezine geri döndü.

ASELSAN’ın açıklamasına göre test üç kritik aşamayı doğruladı. İlk olarak mühimmat platformdan güvenli biçimde ayrıldı. Ardından kitin otopilot algoritmaları ve manevra setleri uçuş sırasında doğrulandı. Son aşamada mühimmat hedefi isabetle vurdu.

Test, AKINCI’nın giderek genişleyen yerli mühimmat ailesine yeni bir halka ekledi. Baykar, platformu farklı menzil, güdüm yöntemi ve harp başlığı seçenekleri sunan mühimmatlarla donatmayı sürdürüyor. MORFOZ güdüm kitinin bu aileye katılması, AKINCI’ya uydu güdümlü uzak mesafe atış seçeneklerine karıştırmaya dirençli yeni bir alternatif kazandırıyor.

Bu üç adım, bir güdüm kitinin entegrasyon sürecindeki temel eşikleri oluşturuyor. Güvenli ayrılma, mühimmatın platforma zarar vermeden kanattan uzaklaşabildiğini gösteriyor. Bu, özellikle kanatları sonradan açılan kitlerde hassas bir aşama. Otopilot ve manevra doğrulaması ise kitin uçuş kontrol yazılımının gerçek atmosfer koşullarında beklendiği gibi çalıştığını teyit ediyor.

Açıklama, kitin performansına dair temel verileri ise paylaşmıyor. Atışın hangi irtifadan ve hangi mesafeden yapıldığı, MORFOZ’un hangi bomba sınıfına takıldığı ve vuruş hassasiyetinin (CEP) kaç metre olduğu bilinmiyor. Testin karıştırma altında yapılıp yapılmadığı da açıklanmadı.

MORFOZ nasıl çalışıyor

ASELSAN’ın tanımına göre MORFOZ, bombayı güdümlü mühimmata dönüştüren ve tümleşik KKS/ANS navigasyon yeteneğine sahip uzun menzilli bir kanatlı güdüm kiti. Kitin kabiliyetleri dört ana başlıkta toplanıyor.

Açılır kanat bütünü: Mühimmat platformdan ayrıldıktan sonra açılan kanatlar, bombanın süzülerek çok daha uzun mesafe katetmesini sağlıyor. Bu, atış yapan platformun hedef bölgedeki hava savunma sistemlerinin menzili dışında kalabilmesi anlamına geliyor.

KKS/ANS navigasyonu: Kit, uydu konumlandırma (KKS) ile ataletsel navigasyonu (ANS) birlikte kullanıyor. Uydu sinyali kesilse bile ataletsel sistem mühimmatı bir süre daha rotasında tutabiliyor.

8 kanallı CRPA anteni: Kontrollü Alım Örüntülü Anten (CRPA), sekiz ayrı anten elemanından gelen sinyalleri birlikte işliyor. Sistem, karıştırma sinyalinin geldiği yönleri tespit ederek o yönlerdeki alımı bastırıyor. Teorik olarak sekiz elemanlı bir yapı, aynı anda yediye kadar farklı yönden gelen karıştırmayı sönümleyebiliyor.

Seçilebilir vuruş açısı: MORFOZ, hedefe dikey açıyla angaje olabiliyor. Dik açılı vuruş, harp başlığının parça tesirini hedef etrafında daha simetrik dağıtıyor ve tahkimatlı hedeflere karşı etkinliği artırıyor.

Kit bunların yanında yol noktası takibi yapabiliyor ve mühimmattaki dahili telemetri ile platforma veri aktarıyor. Telemetri, test sürecinde kitin uçuş davranışının ayrıntılı biçimde kaydedilmesini sağlıyor. Operasyonel kullanımda ise atışın sonucunu değerlendirmeye ve bir sonraki atışı planlamaya yardımcı olabilecek bir veri akışı sunuyor. ASELSAN ayrıca kitin gece-gündüz ve her türlü hava koşulunda kullanılabildiğini, yüksek hassasiyeti sayesinde ikincil hasarı azalttığını vurguluyor.

HGK ve KGK’dan farkı ne

MORFOZ, Türk envanterine giren ilk güdüm kiti değil. Türk Hava Kuvvetleri yıllardır TÜBİTAK SAGE’nin geliştirdiği HGK (Hassas Güdüm Kiti) ve KGK (Kanatlı Güdüm Kiti) ile ASELSAN’ın lazer güdümlü LGK ailesini kullanıyor.

LGK farklı bir mantıkla çalışıyor: Mühimmat, hedefi işaretleyen lazer ışınını takip ediyor. Bu yöntem uydu sinyaline ihtiyaç duymadığı için karıştırmadan etkilenmiyor. Ancak hedefin atış boyunca lazerle işaretlenmesi gerekiyor ve yoğun bulut, duman ya da toz işaretlemeyi zorlaştırabiliyor. MORFOZ’un ait olduğu uydu destekli kitler ise koordinatı bilinen hedeflere her hava koşulunda atılabiliyor.

TÜBİTAK SAGE’nin HGK-82’si, 500 librelik Mk-82 bombalarını KKS/ANS güdümlü mühimmata dönüştürüyor. Kitin menzili orta irtifada 22, 40.000 feette 28 kilometre ve vuruş açısı 10 ile 90 derece arasında ayarlanabiliyor. HGK’nın atış platformları arasında F-16’nın yanında AKINCI, AKSUNGUR ve HÜRKUŞ da bulunuyor.

KGK ise Mk-82 ve Mk-83 bombalarına kanat ekleyerek menzili belirgin biçimde artırıyor. Kit, 30.000 feetten atıldığında 60 deniz miline, yani yaklaşık 111 kilometreye ulaşabiliyor. Vuruş açısı 10 ile 80 derece arasında ayarlanabiliyor ve kit, karıştırmaya daha dayanıklı kriptolu askeri KKS kullanabiliyor.

Tablo, MORFOZ’un farkının menzilden çok donanımda yattığını gösteriyor. İnsansız platform entegrasyonu tek başına bir ayrım yaratmıyor, çünkü HGK da AKINCI’dan atılabiliyor. Karıştırma direnci de yeni bir kavram değil, KGK kriptolu KKS ile bu korumayı zaten sunuyor.

MORFOZ’un katkısı, korumayı farklı bir katmana taşıması. Kriptolu sinyal özellikle sahte sinyal saldırılarına karşı koruma sağlıyor, ancak yeterince güçlü bir karıştırıcı sinyali yine de bastırabiliyor. CRPA ise karıştırmayı anten seviyesinde fiziksel olarak sönümlüyor. Dikey vuruş açısı ve dahili telemetri de bu donanım farkını tamamlıyor.

Elektronik harp çağında güdüm kitleri

MORFOZ’un tasarım önceliği, son yıllardaki savaş deneyimleriyle doğrudan bağlantılı. Ukrayna’da Rus elektronik harp sistemlerinin, uydu güdümlü bazı mühimmatların isabetini belirgin biçimde düşürdüğü çeşitli raporlara yansıdı. GNSS karıştırması artık yalnızca cephe hattında değil, geniş coğrafyalarda sivil havacılığı da etkileyen bir tehdit.

Elektronik harpte iki ayrı yöntem öne çıkıyor. Karıştırma, uydu sinyalini güçlü bir gürültüyle bastırarak alıcıyı kör ediyor. Aldatma ise sahte sinyal üreterek alıcıya yanlış bir konum bildiriyor. Modern bir güdüm kitinin her iki tehdide karşı da önlem alması gerekiyor.

Bu ortamda yalnızca uydu sinyaline dayanan bir güdüm kiti, en çok ihtiyaç duyulduğu anda işlevsiz kalabilir. CRPA gibi karıştırmaya dirençli antenler, bu nedenle modern güdüm kitlerinde lüks olmaktan çıkıp temel bir gereksinime dönüşüyor.

Maliyet-etkinlik boyutu da en az teknik boyut kadar belirleyici. Genel maksat bombaları envanterde büyük miktarlarda bulunuyor ve birim maliyetleri seyir füzelerine kıyasla çok düşük. Bu bombaları güdüm kitleriyle akıllı mühimmata dönüştürmek, uzun menzilli hassas vuruş kabiliyetini çok daha düşük maliyetle sahaya sürmeyi mümkün kılıyor. AKINCI gibi uzun havada kalış süresine ve 1,5 tonu aşan faydalı yük kapasitesine sahip bir platformla birleştiğinde bu denklem daha da cazip hale geliyor. İnsansız bir platformun hava savunma menzili dışından, karıştırmaya dirençli kitlerle atış yapabilmesi, hem mürettebat riskini hem de görev başına maliyeti aşağı çekiyor.

Asıl sınav karıştırma altında yapılacak atışlar

MORFOZ güdüm kitinin Saros Körfezi’ndeki ilk atışı, kitin temel uçuş ve vuruş kabiliyetlerinin çalıştığını gösterdi. Ancak MORFOZ’u envanterdeki kitlerden ayıran iddia, yani karıştırma altında hassas vuruş, henüz kamuoyu önünde sınanmış değil.

Önümüzdeki dönemde açıklanacak menzil ve hassasiyet verileri, elektronik harp ortamında yapılacak atışlar ve kitin AKINCI dışındaki insanlı ve insansız platformlara entegrasyonu, MORFOZ güdüm kitinin envanterdeki yerini belirleyecek. AKINCI’nın ihraç edildiği ülke sayısı düşünüldüğünde, platformla birlikte sunulabilecek karıştırmaya dirençli bir kit, ASELSAN için ihracat pazarında da güçlü bir paket oluşturabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

MORFOZ nedir?

MORFOZ güdüm kiti, ASELSAN’ın geliştirdiği kanatlı güdüm kiti. Serbest düşüşlü genel maksat bombalarına takılarak onları açılır kanatlarla uzun menzile ulaşabilen, KKS/ANS güdümlü akıllı mühimmata dönüştürüyor.

MORFOZ’un menzili ne kadar?

ASELSAN, MORFOZ’un menzilini henüz açıklamadı. Şirket yalnızca açılır kanat bütününün kite uzun menzil kazandırdığını belirtiyor. Aynı sınıftaki KGK, 30.000 feet irtifadan atıldığında 60 deniz miline ulaşabiliyor.

CRPA anten ne işe yarar?

CRPA, birden fazla anten elemanından oluşan ve karıştırma sinyalinin geldiği yönlerde alımı bastıran akıllı bir anten yapısı. Bu sayede mühimmat, karıştırma altında da uydu navigasyon sinyalini kullanmaya devam edebiliyor.

MORFOZ ile HGK ve KGK arasındaki fark ne?

HGK kuyruk tipi, KGK ise kanatlı bir güdüm kiti ve ikisini de TÜBİTAK SAGE geliştirdi. MORFOZ, kanatlı yapısını 8 kanallı CRPA anteni, dikey vuruş açısı ve dahili telemetriyle birleştiren bir ASELSAN tasarımı.

MORFOZ hangi platformlarda kullanılacak?

MORFOZ ilk atışlı testini Bayraktar AKINCI TİHA ile gerçekleştirdi. ASELSAN, kitin başka hangi insanlı ve insansız platformlara entegre edileceğine dair bir takvim paylaşmadı.