ÇAKIR Seyir Füzesi Kara Kuvvetlerine Geliyor

Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ile ROKETSAN arasında, Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nın vuruş kabiliyetini güçlendirmeye yönelik ÇAKIR seyir füzesi tedarik sözleşmesi imzalandı. Arayıcı başlığından turbojet motoruna kadar yerli imkânlarla geliştirilen ve yaklaşık 200 firmanın katkı sağladığı füze, Kara Kuvvetleri’nin envanterine girecek KARA ATMACA Silah Sistemi’nden de ateşlenebilecek.

Sözleşme, ROKETSAN’ın 2022’de kendi kaynaklarıyla başlattığı bir projenin yurt içi tedarik aşamasına ulaştığını gösteriyor. ÇAKIR, bu noktaya gelmeden önce birden fazla ihracat ve işbirliği anlaşmasına konu olmuştu.

Sözleşme neyi kapsıyor

İmza töreni Ankara’da, Savunma Sanayii Başkanlığı’nın ev sahipliğinde düzenlendi. Sözleşmeyle ÇAKIR’ın Kara Kuvvetleri’nin kullanımına sunulmasına yönelik süreçte yeni bir aşamaya geçildi.

Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, törende projenin ROKETSAN’ın mühendislik kabiliyetleri, SSB’nin destekleri ve geniş bir sanayi ekosisteminin katkılarıyla hayata geçirildiğini vurguladı. Görgün, ROKETSAN’ın kendi araştırma ve geliştirme ekipleriyle başlattığı projeyle “caydırıcı ve çok yetenekli bir seyir füzesi kabiliyeti” kazanıldığını belirtti.

Görgün’e göre ÇAKIR’ın arayıcı başlığından turbojet motoruna kadar pek çok kritik bileşeninde ciddi yerli katkı bulunuyor. ROKETSAN’ın ana yükleniciliğinde yürütülen projeye yaklaşık 200 firma katkı sağladı. Görgün, sistemin kalifikasyon ve kullanıma hazır hale getirilmesi süreçlerinde Kara Kuvvetleri’nin de önemli destek verdiğini ekledi.

Sözleşmeye dair bazı temel bilgiler ise kamuoyuyla paylaşılmadı. SSB’nin açıklaması; sözleşmenin değerini, tedarik edilecek füze adedini ve teslimat takvimini içermiyor. Sözleşmenin ÇAKIR ailesinin hangi versiyonlarını kapsadığı da belirtilmedi.

ÇAKIR sözleşmesi, SSB’nin son haftalarda füze ve hava savunma alanında imzaladığı yoğun sözleşme takviminin de bir parçası. Ekim başında ASELSAN ile beş gün içinde imzalanan 3,96 milyar avroluk hava savunma sözleşmeleri, bu takvimin en büyük kalemini oluşturmuştu. ÇAKIR ise bu dalgaya Kara Kuvvetleri’nin derin vuruş kabiliyeti tarafından katılıyor.

KARA ATMACA ile ortak mimari

Sözleşmenin en dikkat çeken yönü, ÇAKIR’ın KARA ATMACA Silah Sistemi’nden de ateşlenebilecek olması. KARA ATMACA, ROKETSAN’ın ATMACA füzesinin karadan karaya türevi olan bir silah sistemi ve Kara Kuvvetleri’nin envanterine girmesi planlanıyor.

ATMACA gemisavar füzesi, 250 kilometreyi aşan menzil ve 220 kilogramlık harp başlığıyla ÇAKIR’dan daha ağır bir vuruş sınıfında yer alıyor. ÇAKIR ise 70 kilogramlık harp başlığı ve daha kompakt yapısıyla farklı bir görev profiline hitap ediyor.

İki füzenin aynı silah sisteminden atılabilmesi, Kara Kuvvetleri’ne önemli bir esneklik kazandırıyor. Komutanlar, hedefin niteliğine ve mesafesine göre daha ağır ATMACA ile daha hafif ve ekonomik ÇAKIR arasında seçim yapabilecek. SSB’nin ifadesiyle bu kabiliyet, farklı harekât ihtiyaçlarına yönelik esnek, hassas ve derin vuruş yeteneklerinin ortak bir sistem mimarisi içinde değerlendirilmesini mümkün kılacak.

ÇAKIR, Kara Kuvvetleri’nin derin vuruş envanterine farklı bir nitelik de ekliyor. Bu envanterde ROKETSAN’ın TAYFUN balistik füzesi ve topçu roketleri gibi sistemler bulunuyor. Balistik füzeler hız ve kısa uçuş süresiyle öne çıkarken, ÇAKIR gibi seyir füzeleri alçak irtifada uçarak, rotasını değiştirerek ve hedefe farklı yönlerden yaklaşarak hava savunmayı aşmayı hedefliyor. İki yaklaşımın birlikte kullanılması, karşı tarafın savunma planlamasını zorlaştırıyor.

Ortak mimari, lojistik açısından da avantaj sağlıyor. Tek tip fırlatma sistemi; eğitim, bakım ve ikmal süreçlerini sadeleştirirken sahada daha az sayıda farklı araçla daha geniş bir hedef yelpazesine karşılık verilmesine imkân tanıyor.

ÇAKIR’ın kullanım alanı kara ile sınırlı değil. Füze satıhtan satıha ve havadan satıha kullanım kabiliyetine sahip ve hem kara hem de deniz hedeflerine karşı görev yapabiliyor. ROKETSAN’a göre ÇAKIR; sabit ve döner kanatlı hava araçlarından, TİHA ve SİHA’lardan, silahlı insansız deniz araçlarından, taktik tekerlekli kara araçlarından ve su üstü platformlarından atılabiliyor.

Lansmandan sözleşmeye ÇAKIR’ın yolculuğu

ÇAKIR’ın gelişim süreci, Türk savunma sanayiinde alışılmış sıralamanın dışında ilerledi. Füze, yurt içi tedarik sözleşmesinden önce birden fazla ihracat anlaşmasına konu oldu.

Projenin kilometre taşları şöyle sıralanıyor:

• 31 Mart 2022: ROKETSAN, ÇAKIR’ın lansmanını gerçekleştirdi. Aynı gün ROKETSAN ile Kale Arge arasında füzenin KTJ-1750 turbojet motorunun geliştirilmesine yönelik sözleşme imzalandı.
• Mayıs 2023: ÇAKIR’ın ilk test atışı gerçekleştirildi. ROKETSAN aynı yıl, adı açıklanmayan bir ülkeyle ihracat sözleşmesi imzaladığını duyurdu. Şirkete göre sözleşme, füzenin ilk atışı dahi yapılmadan imzalanmıştı.
• Ağustos 2024: Endonezya’nın başkenti Cakarta’da düzenlenen imza töreninde ROKETSAN, ÇAKIR’ın da aralarında bulunduğu ürünler için stratejik anlaşmalar imzaladı.
• 2025: IDEF 2025 fuarında ROKETSAN ile Endonezyalı Republikorp arasında seri üretim ve teknoloji transferine yönelik anlaşma imzalandı. Endonezya’nın füzeyi yeni nesil hücumbotlarına entegre etmesi bekleniyor.
• 27 Ağustos 2026: ÇAKIR ilk kez bir kara platformundan ateşlendi. İki ayrı testte füze hem kara hem de deniz hedefini vurdu ve yeni yakıt sistemiyle uzatılmış menzili doğrulandı.
• Ekim 2026: Azerbaycan ile imzalanan BARBAROS kıyı savunma sistemi sözleşmesi, ATMACA’nın yanı sıra ÇAKIR füzelerini de kapsadı.

Turbojet motorun yerli olarak geliştirilmesi, projenin stratejik önemini artıran unsurlardan biri. Savunma Sanayist’in aktardığına göre Türkiye daha önce yurt dışından tedarik ettiği turbojet füze motorlarında ambargoyla karşılaşmıştı. KTJ-1750, bu bağımlılığı ortadan kaldıran kritik bir bileşen oldu.

Ağustos’taki kara testleri, bugünkü sözleşmenin teknik zeminini oluşturdu. Anadolu Ajansının haberine göre daha önce SİHA platformlarından ateşlenen ÇAKIR, bu testlerde kara araçlarından da atılarak Yeni Nesil IIR Arayıcı Başlığı ile hedefleri vurdu. Kara platformundan yapılan bu atışlar, Kara Kuvvetleri ile imzalanan tedarik sözleşmesinden yaklaşık iki ay önce gerçekleşti.

ÇAKIR’ın teknik profili

ROKETSAN’ın paylaştığı değerlere göre ÇAKIR’ın temel teknik özellikleri şöyle:

Füzenin beka kabiliyeti, alçak irtifa uçuşa dayanıyor. ÇAKIR deniz üzerinde su yüzeyine çok yakın uçabiliyor, kara üzerinde ise arazi maskeleme yapabiliyor. ROKETSAN’a göre radar soğurucu gövde yapısı da füzenin düşman hava savunma sistemleri tarafından tespit edilebilirliğini asgari seviyeye indiriyor.

ÇAKIR, tek bir füzeden çok bir ürün ailesi olarak tasarlandı. Ailede kara hedeflerine yönelik ÇAKIR CR ile deniz hedeflerine yönelik gemisavar versiyonu ÇAKIR AS gibi farklı görevlere özel versiyonlar bulunuyor. ROKETSAN, 2022’deki lansmanda ÇAKIR’a sürü saldırı yeteneği kazandırmayı hedeflediklerini de açıklamıştı.

Füzenin kompakt yapısı, platform başına taşınabilecek adedi de artırıyor. Açık kaynaklara göre bir SİHA ya da savaş uçağı dört, bir hücumbot ise sekiz ÇAKIR taşıyabiliyor. Azerbaycan’ın BARBAROS sisteminde de tek fırlatma aracından altı ÇAKIR ya da dört ATMACA atılabiliyor.

Çift yönlü veri bağı, ÇAKIR’ı klasik “ateşle ve unut” füzelerinden ayıran bir diğer özellik. Bu sayede uçuş sırasında hedef güncellenebiliyor, görev iptal edilebiliyor ya da füze hedefi ıskaladığında yeniden saldırıya yönlendirilebiliyor.

Öz kaynaktan envantere

ÇAKIR seyir füzesi sözleşmesi, ROKETSAN’ın öz kaynakla başlattığı bir projenin ihracat pazarında karşılık bulduktan sonra yurt içi tedarike ulaştığı bir model ortaya koyuyor. Bu süreçte SSB’nin desteği ve Kara Kuvvetleri’nin kalifikasyon katkısı, şirketin öncülüğünü tamamlayan unsurlar oldu.

KARA ATMACA ile ortak mimari ise ÇAKIR’ı tek başına bir füze olmaktan çıkarıp Kara Kuvvetleri’nin derin vuruş konseptinin bir parçası haline getiriyor. Teslimat takvimi ve adet açıklandığında, bu konseptin sahaya ne zaman ve hangi ölçekte yansıyacağı da netlik kazanacak.

Sıkça Sorulan Sorular

ÇAKIR seyir füzesinin menzili ne kadar?

ROKETSAN’ın açıkladığı resmi menzil 150 kilometrenin üzerinde. Ağustos 2026’daki testlerde yeni yakıt sistemiyle uzatılmış menzil de doğrulandı, ancak yeni menzil değeri resmi olarak açıklanmadı.

ÇAKIR hangi platformlardan atılabiliyor?

ÇAKIR; sabit ve döner kanatlı hava araçları, TİHA ve SİHA’lar, silahlı insansız deniz araçları, taktik tekerlekli kara araçları ve su üstü platformlarından atılabiliyor. Füze ayrıca KARA ATMACA Silah Sistemi’nden de ateşlenebilecek.

ÇAKIR’ın motoru yerli mi?

Evet. ÇAKIR’da Kale Arge’nin geliştirdiği yerli KTJ-1750 turbojet motoru kullanılıyor. Motorun geliştirme sözleşmesi, füzenin lansmanının yapıldığı 31 Mart 2022’de ROKETSAN ile Kale Arge arasında imzalanmıştı.

ÇAKIR hangi ülkelere ihraç edildi?

ROKETSAN 2023’te adı açıklanmayan bir ülkeyle ÇAKIR ihracat sözleşmesi imzaladı. 2025’te Endonezya ile seri üretim ve teknoloji transferi anlaşması yapıldı. Ekim 2026’da Azerbaycan ile imzalanan BARBAROS kıyı savunma sistemi sözleşmesi de ÇAKIR’ı kapsıyor.

KARA ATMACA ile ÇAKIR arasındaki ilişki ne?

KARA ATMACA, ROKETSAN’ın ATMACA füzesinin karadan karaya türevi olan bir silah sistemi. Yeni sözleşmeyle ÇAKIR’ın da KARA ATMACA sisteminden ateşlenebileceği açıklandı. Bu sayede Kara Kuvvetleri iki farklı füzeyi ortak bir sistem mimarisi içinde kullanabilecek.