ASFAT İhracat Karnesi: 550 Milyon Dolar

Millî Savunma Bakan Yardımcısı ve ASFAT Yönetim Kurulu Başkanı Musa Heybet, Habertürk TV’ye verdiği röportajda ASFAT ihracat rakamlarının bu yıl 550 milyon doları aştığını açıkladı. Heybet, A400M uçaklarının bakımından Pakistan’a teslim edilen savaş gemilerine uzanan geniş bir faaliyet yelpazesini değerlendirdi.

ASFAT Nedir? 27 Fabrika, 10 Tersane

ASFAT (Askeri Fabrika ve Tersane İşletme A.Ş.), Millî Savunma Bakanlığı bünyesinde 12 Ocak 2018’de “sonuç odaklı proje yönetim şirketi” olarak kuruldu. Sermayesinin tamamı kamuya ait olan şirket, 27 askeri fabrika ile 10 askeri tersanenin yüz yıllık birikimini tek çatı altında topluyor.

Kuruluşundan dört yıl sonra dünyanın önde gelen savunma şirketlerinin yer aldığı Defense News Top 100 listesine giren ASFAT, bugün 30’u aşkın ülkede savunma sanayii ve denizcilik alanında proje yürütüyor. Bu listeye girmek, ASFAT’ı yalnızca yurt içi bakım-onarım yüklenicisi olmaktan çıkarıp uluslararası ölçekte rekabet eden bir aktör konumuna taşıdı. Heybet’in röportajında öne çıkardığı iki başlık — A400M bakımı ve Pakistan’a gemi ihracatı — bu geniş faaliyet ağının yalnızca iki örneği.

Kayseri’nin A400M Sırrı

Heybet’in “Airbus’ın katı prosedürlerine rağmen” dediği A400M bakım anlaşmasının arkasında somut bir teknik üstünlük var. Kayseri’deki 2. Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü, Airbus’ın kendi tesisleri olan İspanya ve Almanya dışında A400M uçaklarına ağır bakım (CH, 6 yılda bir) ve retrofit yapabilen dünyadaki tek merkez konumunda. 2 yılda bir yapılan hafif bakımlar (CL) de aynı tesiste gerçekleştiriliyor.

Bu altyapı 2021’de FASBAT tesisleriyle açıldı ve o tarihten bu yana dokuz Türk Hava Kuvvetleri A400M’sinin retrofit işlemi tamamlandı. Şubat 2026’da ASFAT Genel Müdürü Mustafa İlbaş, Kayseri’yi tüm A400M müşterileri için küresel bir retrofit merkezine dönüştürme hedefini açıklamış, ardından ASFAT ile Airbus arasında bu yönde bir Mutabakat Zaptı imzalanmıştı. Heybet’in röportajda bahsettiği Avrupa Birliği ülkeleri ve Türk Cumhuriyetleri’nden gelen bakım talepleri, bu altyapının doğal bir sonucu.

Pakistan’a 4 Korvet: PN-MİLGEM Projesi

Heybet’in ayrıntısıyla değerlendirdiği Pakistan anlaşması, 5 Temmuz 2018’de İslamabad’da imzalanan PN-MİLGEM Projesi’ne dayanıyor. Sözleşme, ADA sınıfı korvetlerin geliştirilmiş bir türevi olan 4 gemiyi kapsıyor ve o tarihte yaklaşık 1,5 milyar dolar değerinde açıklanmıştı. Gemilerin ikisi İstanbul Tersanesi Komutanlığı’nda, ikisi de Karaçi Tersanesi’nde ASFAT ana yükleniciliğinde inşa ediliyor.

Heybet, İstanbul’da üretilen iki geminin Pakistan’a teslim edildiğini, Karaçi’deki iki geminin inşasının sürdüğünü belirterek Pakistan tarafının memnuniyetinin yüksek olduğunu söyledi. Projenin asıl stratejik değeri teslimatların ötesinde: sözleşme, Karaçi Tersanesi personeline gemi üretim ve bakım yeteneği kazandırmayı da kapsıyor. Karaçi ekibine bu kapsamda binlerce adam-gün eğitim verildi ve tersane, dördüncü gemiyi büyük ölçüde kendi kadrosuyla inşa edebilecek seviyeye geldi.

Bu teknoloji transferi, ASFAT liderliğinde yürütülen ve Pakistan’ın kendi tasarımı olan bir fırkateyn projesine de zemin hazırladı. PN-MİLGEM sözleşmesinin offset kapsamında yürütülen bu ayrı proje, Pakistan Donanması’nın Karaçi Tersanesi’nde inşa edilecek ilk yerli tasarım fırkateynini kapsıyor ve tasarımı Türk-Pakistanlı ortak mühendis ekipleri tamamladı. Heybet’in röportajda “birçok ülkeyle sürdürülen” dediği savaş gemisi müzakerelerinin işaret ettiği model de bu: önce gemi teslimatı, ardından teknoloji transferi ve ortak tasarım.

550 Milyon Dolar Nereden Geliyor?

ASFAT’ın 550 milyon dolarlık ihracat rakamı, tek bir projeye değil 20’den fazla ülkeye yayılan bir portföye dayanıyor. A400M bakımı ve Pakistan’daki gemi inşası bu portföyün en görünür iki kalemi olsa da, Heybet’in röportajda değindiği “bakım-onarım hattı kurulması” ve “ortak teşebbüs” görüşmeleri, ASFAT ihracat modelini tek seferlik satıştan sürdürülebilir hizmet ortaklığına doğru genişletme çabasını gösteriyor. Ayrıntılı proje listesine ve yıllık faaliyet raporlarına ASFAT’ın kurumsal sitesinden ulaşılabilir.

Sonuç

Heybet’in aktardığı tablo, ASFAT’ın iki farklı ihracat modelini bir arada yürüttüğünü gösteriyor: A400M’de olduğu gibi Türkiye’ye gelen bakım talebini karşılamak, Pakistan’da olduğu gibi ise teknoloji transferiyle yurt dışında üretim kapasitesi kurmak. 550 milyon dolarlık rakam, bu iki modelin bu yılki toplam karşılığı; Heybet’in sürdürdüğünü belirttiği yeni ülke görüşmeleri bu rakamın önümüzdeki yıllarda büyümesinin sinyalini veriyor.

Sıkça Sorulan Sorular

ASFAT hangi tarihte kuruldu?

ASFAT (Askeri Fabrika ve Tersane İşletme A.Ş.), Millî Savunma Bakanlığı bünyesinde 12 Ocak 2018’de “sonuç odaklı proje yönetim şirketi” olarak kuruldu. Sermayesinin tamamı kamuya ait.

ASFAT’ın A400M bakımındaki avantajı nedir?

Kayseri’deki 2. Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü, Airbus’ın kendi tesisleri (İspanya ve Almanya) dışında A400M uçaklarına ağır bakım ve retrofit yapabilen dünyadaki tek merkez konumunda.

Pakistan’a kaç korvet teslim ediliyor?

PN-MİLGEM Projesi kapsamında Pakistan Donanması’na toplam 4 ADA sınıfı korvet inşa ediliyor. İkisi İstanbul Tersanesi Komutanlığı’nda, ikisi Karaçi Tersanesi’nde üretiliyor.

ASFAT’ın 2026 ihracat rakamı nedir?

Musa Heybet’in açıklamasına göre ASFAT, 2026 yılında 550 milyon doların üzerinde hizmet ve ürün ihracatı gerçekleştirdi; şirket bu rakamı 20’den fazla ülkede yürüttüğü projelerle elde etti.