NATO EDGE 26: Görgün’den Daha Fazla Üretim Çağrısı
NATO İletişim ve Bilgi Ajansı’nın (NCIA) düzenlediği NATO EDGE 26, ilk kez Türkiye’de kapılarını açtı. İzmir’deki açılışta konuşan Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, İttifak’a üç başlıkta çağrı yaptı: Daha hızlı hareket etmek, sanayi ekosistemini genişletmek ve daha fazla üretmek.
Görgün’e göre bugünün güvenlik sorunları daha hızlı kararlar ve somut sonuçlar gerektiriyor. Türk savunma sanayii ekosisteminin İttifak’ın endüstriyel dönüşümünün itici güçlerinden biri olmaya hazır olduğunu belirten Görgün, müttefik sanayilerini Türk firmalarıyla ortak geliştirme ve üretim yolları aramaya davet etti.
NATO EDGE 26 ilk kez Türkiye’de
Etkinlik, 17-19 Kasım 2026 tarihlerinde Fuar İzmir’de düzenleniyor ve NATO karar vericilerini, askerî makamları, müttefik ülkelerin kamu kurumlarını, savunma sanayii temsilcilerini ve akademik çevreleri bir araya getiriyor. SSB, etkinliği NATO’nun en büyük teknoloji ve sanayi buluşması olarak tanımlıyor. NCIA ise EDGE’i ajansın amiral etkinliği olarak konumlandırıyor ve bu yıl sanayiyi merkeze alan görev odaklı yeni bir format uyguluyor.
Etkinlikte 25 ülkeden 284 firma yer alıyor ve 2.000’in üzerinde katılımcı bekleniyor. Türkiye, SSB koordinasyonunda katılan 30 kuruluşla en fazla firmayla temsil edilen ülkeler arasında bulunuyor. Bu kuruluşlar, mühendislik birikimlerini ve üretim kabiliyetlerini müttefik ülkelerin karar alıcılarıyla paylaşıyor.
Türk katılımcılar arasında, NATO’nun istihbarat altyapısının dönüşümünü üstlendiği INTEL-FS2 Projesi’ni ve komuta kontrol çözümü INTCORE’u sergileyen STM de yer alıyor. STM’nin yılın son çeyreğindeki fuar takvimini EURONAVAL 2026 haberimizde aktarmıştık.
Hız: Aylar içinde sahaya
Görgün’ün ilk vurgusu hız oldu. Komuta-kontrol, haberleşme, siber, elektronik ve veri alanlarında teknolojinin yıllar değil aylar içinde değiştiğini belirten Görgün, yeni sistemleri geliştirmenin yeterli olmadığını, bu sistemlerin geliştirildiği hızla kullanıma da alınması gerektiğini söyledi.
Görgün, Türkiye’nin bu alandaki adımlarını da sıraladı:
- SSB bünyesinde acil operasyonel ihtiyaçları karşılamak üzere bir birim kuruldu. Birim, son kullanıcılara 12 ay içinde çözüm sunmayı hedefliyor.
- Görgün’e göre Türkiye, NATO Müttefik Dönüşüm Komutanlığı’nın (ACT) İnovasyon Sürekliliği yaklaşımını ulusal ölçekte uyarlayan ilk müttefik oldu. Bu programın adı ALFA.
- Ekim ayında düzenlenen ALFA 2026’da 28 Türk firması altı senaryo üzerinde çalıştı. Senaryolardan üçü, Kanada’nın Halifax kentindeki SHINE etkinliğiyle canlı olarak paylaşıldı.
- ACT ile bir mutabakat zaptı imzalandı.
İnovasyon Sürekliliği, ACT’nin yeni teknolojileri senaryolar üzerinden sınadığı ve yıl boyunca birbirini izleyen etkinliklerden oluşan bir program. ALFA’nın SHINE ile eş zamanlı yürütülmesi, Türkiye’nin ulusal programını NATO’nun döngüsüne doğrudan bağladığını gösteriyor.
İki yılda NATO etkinlikleri
Görgün, konuşmasında Türkiye’nin son iki yılda ev sahipliği yaptığı NATO etkinliklerini de hatırlattı. Bu etkinlikler, İzmir’deki buluşmanın tek başına bir buluşma değil, bir serinin parçası olduğunu ortaya koyuyor:
| Tarih | Yer | Etkinlik |
|---|---|---|
| Şubat 2025 | İstanbul | SPARK: İnovasyon Sürekliliği 2025 döngüsünün ilk etkinliği |
| Mayıs 2025 | Ankara | Çok Alanlı Harekât Konferansı |
| Eylül 2025 | Türkiye | NCIA ve NSPA’yı Türk firmalarıyla buluşturan Türk Sanayi Günü |
| Ekim 2025 | İstanbul | SHINE: İnovasyon Sürekliliği 2025 döngüsünün son etkinliği |
| Temmuz 2026 | Ankara | NATO Ankara Zirvesi kapsamında Savunma Sanayii Forumu |
| Ekim 2026 | Türkiye | ALFA 2026 (SHINE ile eş zamanlı) |
| Kasım 2026 | İzmir | NATO EDGE 26 |
Görgün’e göre bu etkinlikler Türk sanayisi ile İttifak arasındaki iş birliğini güçlendirdi. Görgün, Ankara Zirvesi’nde de daha önce verilen taahhütleri sonuca dönüştürmek için önemli adımlar atıldığını belirtti.
Ekosistem: 4 binden fazla firma
Görgün’ün ikinci çağrısı ekosistemin genişletilmesiydi. Savunma sanayiinin yalnızca geleneksel tedarikçilere dayanamayacağını belirten Görgün, yeni ve ilişkili teknolojiler üzerinde çalışan firmaların da sürece dâhil edilmesi gerektiğini söyledi.
Görgün’e göre SSB; 4 binin üzerinde savunma firmasını, 110 teknoparkı, 204 üniversiteyi ve çok sayıda sanayi kümesini kapsayan bir ekosistemi koordine ediyor. Sözleşmelerde ana yüklenicilerin iş payının bir bölümünü KOBİ’lere aktarması zorunlu tutuluyor. Görgün, bu yaklaşımla daha geniş ve güçlü bir sanayi tabanı oluşturulduğunu vurguladı.
Türk modeli NATO’nun da dikkatini çekiyor. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Nisan 2026’da ASELSAN Teknoloji Üssü’nde yaptığı konuşmada Türkiye’nin bir savunma sanayii devrimi yaşadığını söylemişti. Görgün, Rutte’nin Ankara Zirvesi’nde de Türkiye’nin modelini etkin koordinasyonun bir örneği olarak öne çıkardığını hatırlattı ve şunları söyledi:
“Bu ilgiyi memnuniyetle karşılıyoruz. Bu yaklaşımı İttifak’a taşımaya ve müttefiklerimizle birlikte hayata geçirmeye hazırız. Birlikte NATO’nun savunma sanayii tabanını güçlendirebiliriz.”
Görgün ayrıca müttefik liderlerin Türkiye’nin insansız hava sistemleri ve elektronik harp alanlarında küresel eğilimlere yön verdiğini kabul ettiğini, Türkiye’nin orta ve alçak irtifa hava savunma sistemlerinin de maliyet etkin çözümler sunduğunu ifade etti.
Üretim: İhtiyaçları birleştirmek
Görgün’ün üçüncü çağrısı üretim kapasitesine yönelikti. Görgün’e göre üretimi artırmanın yolu, müttefik ihtiyaçlarının bir araya getirilmesi ve sanayiye açık biçimde aktarılmasından geçiyor. Firmaların plan yapabilmesi ve yatırım gerçekleştirebilmesi için gelecek yılların ihtiyaçlarını bilmesi ve kesin sözleşmelere sahip olması gerekiyor.
Görgün, bu çerçevede desteklenen başlıkları şöyle sıraladı:
- REPEAD süreci: Görgün, bu süreci desteklediklerini belirtti.
- Ortak geliştirme ve tedarik: Müttefik ülkeler arasında ortak geliştirme, üretim ve tedarikin artırılması. Görgün, Yüksek Görünürlüklü Projeleri bu anlayışın bir örneği olarak gösterdi.
- NATO İnovasyon Ölçeklendirme Paketi: Ankara Zirvesi’nde açıklanan paketin, NATO-Sanayi İş Birliği Stratejisi’nin üç önceliğinin tamamına destek sağlayabileceğini söyledi.
- NATO Engine: KOBİ’lerin ve girişimlerin üretimlerini artırmasına katkı sunan girişim. Görgün’e göre pilot programın ilk çağrısına 35 Türk firması katıldı.
NATO’nun açıklamasına göre NATO Engine, müttefiklerdeki mevcut fabrika kapasitesini birbirine bağlayarak ve sınır ötesi iş birliğini teşvik ederek İttifak genelinde üretimi artırmayı amaçlıyor. Rutte, girişimin gerekçesini hiçbir ülkenin, özellikle hava savunma ve vuruş kabiliyetlerinde büyüyen talebi tek başına karşılayacak sanayi kapasitesine sahip olmamasıyla açıklamıştı.
Görgün’ün atıfta bulunduğu NATO-Sanayi İş Birliği Stratejisi de üç öncelik belirliyor: sanayiyle daha yakın çalışmak, inovasyonu desteklemek ve birlikte çalışabilirliği geliştirmek, savunma üretim kapasitesini artırmak. Görgün, NATO EDGE’in müttefik sanayilerini, son kullanıcıları ve tedarik makamlarını bir araya getirerek bu önceliklerin hayata geçirilmesine yardımcı olduğunu vurguladı.
İhracatta NATO payı
Görgün’ün verdiği bir rakam, Türkiye’nin İttifak’a yaptığı vurgunun ticari karşılığını da gösteriyor. SSB verilerine göre Türk savunma ve havacılık ihracatının yüzde 56’sı NATO ülkelerine gerçekleştiriliyor.
Bu oran, NATO pazarının Türk savunma sanayii için en büyük ihracat alanı olduğunu ortaya koyuyor. Sektörün son ihracat rakamlarını Ekim ayı ihracat haberimizde ele almıştık. NATO Engine gibi ortak üretim girişimleri ve ortak tedarik projeleri, bu payın büyümesi için yeni kanallar sunabilir.
Çağrıdan sözleşmeye
İzmir’deki buluşma, Türkiye’nin iki yıldır sürdürdüğü NATO etkinlikleri serisinin son halkası oldu. Görgün’ün açılıştaki mesajı da bu serinin hedefini özetliyor: Türk savunma sanayiini İttifak’ın sanayi tabanının kalıcı bir parçası hâline getirmek.
Bu hedefin ne ölçüde gerçekleştiğini ise önümüzdeki dönemde somut sözleşmeler gösterecek. NATO Engine’in pilot çağrısına katılan 35 Türk firmasının hangi üretim iş birliklerinde yer alacağı, Yüksek Görünürlüklü Projelerde Türk firmalarına düşecek pay ve NATO ajanslarıyla imzalanacak tedarik sözleşmeleri, İzmir’deki çağrının gerçek karşılığını belirleyecek.
Sıkça Sorulan Sorular
NATO EDGE 26 nedir?
NATO EDGE 26, NATO İletişim ve Bilgi Ajansı’nın (NCIA) düzenlediği teknoloji ve sanayi buluşması. Etkinlik, NATO karar vericilerini, askerî makamları, müttefik ülkelerin kamu kurumlarını, savunma sanayii temsilcilerini ve akademik çevreleri bir araya getiriyor. NCIA, EDGE’i kendi amiral etkinliği olarak tanımlıyor.
NATO EDGE 26 nerede ve ne zaman düzenleniyor?
NATO EDGE 26, 17-19 Kasım 2026 tarihlerinde Fuar İzmir’de düzenleniyor. Etkinlik, ilk kez Türkiye’de gerçekleştiriliyor.
NATO EDGE 26’ya kaç Türk firması katılıyor?
Etkinliğe 25 ülkeden 284 firma katılıyor ve 2.000’in üzerinde katılımcı bekleniyor. Türkiye, Savunma Sanayii Başkanlığı koordinasyonunda katılan 30 kuruluşla en fazla firmayla temsil edilen ülkeler arasında yer alıyor.
NATO Engine nedir?
NATO Engine, Temmuz 2026’daki Ankara Zirvesi’nde açıklanan ve müttefik ülkelerdeki üretim kapasitesini birbirine bağlayarak İttifak genelinde üretimi artırmayı amaçlayan bir girişim. Görgün’e göre pilot programın ilk çağrısına 35 Türk firması katıldı.
Haluk Görgün açılışta hangi mesajları verdi?
Görgün, İttifak’ın güvenlik ihtiyaçlarının daha hızlı kararlar, daha geniş bir sanayi tabanı ve daha yüksek üretim kapasitesi gerektirdiğini söyledi. Türk savunma sanayii ekosisteminin İttifak’ın endüstriyel dönüşümünün itici güçlerinden biri olmaya hazır olduğunu belirten Görgün, sanayi temsilcilerini Türk firmalarıyla ortaklık kurmaya çağırdı.