STM EURONAVAL 2026’da Avrupa Vitrinine Çıktı

STM, 3-6 Kasım tarihlerinde Fransa’nın başkenti Paris’te düzenlenen EURONAVAL 2026’da askerî denizcilik ve insansız deniz sistemleri alanındaki ürünlerini sergiliyor. STM EURONAVAL 2026 katılımında öne çıkan platform, şirketin Portekiz Donanması için inşa ettiği Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisi oluyor.

STM, fuarda bu geminin yanı sıra İstif sınıfı fırkateyni, STM MPAC hücumbotu ve küçük boyutlu denizaltısı STM500’ü tanıtıyor. İnsansız sistemler tarafında ise otonom sualtı aracı STM NETA ile sürü kabiliyetine sahip kamikaze insansız deniz aracı STM YAKTU, uluslararası deniz kuvvetleri temsilcileriyle buluşuyor.

Paris’teki STM standı

EURONAVAL, Avrupa’nın önde gelen askerî denizcilik fuarlarından biri. İki yılda bir Paris’te düzenlenen fuar, Avrupa’nın köklü tersanelerini, deniz sistemleri üreticilerini ve dünyanın dört bir yanından gelen deniz kuvvetleri heyetlerini bir araya getiriyor. Bu nedenle fuar, Avrupa tersaneleri için kendi pazarlarındaki önemli vitrinlerden biri.

STM’nin fuarda sergilediği platformlar şöyle:

EURONAVAL, STM’nin bu sonbahar katıldığı altı uluslararası fuarın ikinci durağı. Şirket, Ekim sonunda Nijerya’daki AFRIDEX 2026 ile başlayan takvimini Tayland’daki DronTech Asia, İzmir’deki NATO EDGE, Şili’deki EXPONAVAL ve Vietnam Defence Expo ile sürdürecek. Bu takvimde EURONAVAL, deniz platformlarının ağırlıkta olduğu fuarlardan biri.

Avrupa’ya, Avrupa için yapılmış bir Türk gemisi

STM’nin Paris’teki standının en dikkat çekici unsuru Portekiz için inşa edilen lojistik destek gemisi. Proje, Türkiye’nin bir AB ve NATO üyesi ülkeyle imzaladığı ilk askerî gemi ihracatı sözleşmesi olma özelliğini taşıyor. Sözleşme Aralık 2024’te Lizbon’da imzalanmıştı.

Gemi inşası İstanbul’daki ADA Tersanesi’nde iki gemi için eş zamanlı olarak sürüyor. İkinci gemi N.R.P. FERNANDO PESSOA’nın blokları 20 Ekim’de kızağa kondu. İki geminin 2027’de denize indirilmesi ve 2028’de teslim edilmesi hedefleniyor. Gemiler 137 metre uzunluğa ve yaklaşık 11 bin ton deplasmana sahip olacak.

Bu noktada bir ayrımı hatırlatmak gerekiyor. Portekiz projesi, AB ve NATO üyesi bir ülkeyle imzalanan ilk gemi ihracatı sözleşmesi. Ancak bu ülkelere fiilen teslim edilen ilk Türk savaş gemisi, Haziran 2026’da Romanya’ya devredilen Hisar sınıfı eski TCG Akhisar oldu. Projenin ayrıntılarını Portekiz gemisi haberimizde ele almıştık.

Geminin Paris’te sergilenmesinin sembolik bir anlamı da var. Avrupa’nın kendi tersanelerinin ev sahipliğindeki bir fuarda, bir Avrupa ülkesi için Türk tersanesinde inşa edilen bir gemi tanıtılıyor. Bu, Türk gemi inşa sanayisinin Avrupa pazarında rekabet edebildiğinin somut bir göstergesi olarak öne çıkıyor.

YAKTU: Sürü kabiliyetli kamikaze İDA

STM’nin fuarda sergilediği insansız sistemlerden biri, sürü kabiliyetine sahip kamikaze insansız deniz aracı YAKTU. Araç, ilk kez Mayıs 2026’daki SAHA fuarında tanıtılmıştı. İsmini eski Türkçe’de “ışık” ve “aydınlık” anlamına gelen ve “yakmak” fiilinden türetilen kelimeden alıyor.

STM’nin açıkladığı verilere göre YAKTU’nun temel özellikleri şöyle:

• Azami sürat: 50 knotun üzerinde
• Menzil: 20 knot hızda 200 deniz mili
• Boyutlar: 5,8 metre boy, 1,6 metre genişlik
• Deplasman: Yaklaşık 1,7 ton
• Haberleşme: Görüş hattı ve uydu haberleşmesi
• Görev profili: Kamikaze, yani tek yönlü taarruz

YAKTU’nun öne çıkan özelliği, yapay zekâ destekli sürü mimarisi. STM’ye göre bu mimari, birden fazla aracın üniteler arasında anlık veri paylaşımıyla otonom görev dağılımı yapmasını ve hedefe farklı yönlerden eş zamanlı angajman sağlamasını mümkün kılıyor. Araç kıyıdan konuşlu olarak kullanılabildiği gibi farklı deniz platformlarından da görev yapabiliyor.

YAKTU, Türkiye’de giderek genişleyen kamikaze insansız deniz aracı ekosisteminin bir parçası. MKE’nin geliştirdiği PİRANA da TURNAs-2026’da Bayraktar TB2 üzerinden kontrol edilerek hedef imha etmişti. YAKTU 50 knotun üzerindeki süratiyle öne çıkıyor. F

NETA: Mayın tehdidine karşı otonom sualtı aracı

STM’nin sergilediği diğer insansız sistem, otonom sualtı aracı ailesi NETA. STM’nin ürün tanımına göre NETA ailesi, 100 ile 1.000 metre arasındaki derinliklerde sığ, orta ve derin su görevlerini icra edebilen araçlardan oluşuyor.

Araçların temel görevi mayın tehdidiyle mücadele. NETA, mayın tehlikesi bulunan deniz alanlarını yandan taramalı sonar ve boşluk doldurma sonarıyla otonom olarak tarıyor. Bu sayede mayınların ve mayın benzeri nesnelerin hızlı ve etkili şekilde tespit edilmesi, sınıflandırılması ve teşhis edilmesi sağlanıyor. Araçlara daha geniş tarama alanı ve yüksek çözünürlük için sentetik açıklıklı sonar entegre edilebiliyor.

Mayın karşı tedbirleri, Avrupa donanmaları için de gündemin üst sıralarında. Karadeniz’deki savaşın ardından sürüklenen mayınlar ve deniz yollarının güvenliği, bu alandaki otonom sistemlere olan ilgiyi artırdı. Otonom sualtı araçları, mayın arama gibi tehlikeli ve zaman alıcı bir görevi insan dalgıçları ve mayın avlama gemilerini riske atmadan yürütme imkânı sunuyor.

STM500 ve MPAC

STM’nin fuarda tanıttığı STM500, Türkiye’nin özel harekât ve hücum maksatlı ilk milli denizaltı tasarımı. Sığ sularda ve açık denizde görev yapabilecek şekilde tasarlanan denizaltı; keşif ve gözetleme, özel kuvvetler harekâtı ve denizaltı harbi gibi görevlere yönelik geliştirildi. Küçük boyutlu denizaltılar, adacıkların ve sığ suların yoğun olduğu deniz alanlarında büyük denizaltıların ve su üstü gemilerinin zorlandığı görevleri üstlenebiliyor. Bu özellik, STM500’ü özellikle benzer coğrafyalara sahip ülkelerin donanmaları için cazip kılıyor.

STM’nin açıkladığı güncel verilere göre STM500, 22 kişilik mürettebata ek olarak 8 kişilik bir özel kuvvetler ekibiyle 200 metreden fazla derinlikte 30 gün boyunca görev yapabilecek. Denizaltı, 4 adet atışa hazır torpido kovanıyla toplam 8 adet ağır torpido ve güdümlü füze taşıyabilecek. Kullanıcının talebine göre havadan bağımsız tahrik sistemiyle de donatılabilecek.

Ancak STM500’ün durumu konusunda bir ayrımı korumak gerekiyor. Denizaltının mukavim tekne test üretimi Haziran 2022’de başladı ve 2023’te başarıyla tamamlandı. Buna karşılık tam inşasına yönelik kamuoyuna açıklanmış bir sözleşme bulunmuyor. STM500, bu nedenle Paris’te bir inşa projesi olarak değil, ihracat potansiyeli taşıyan bir tasarım olarak sergileniyor.

Standdaki deniz platformlarını STM MPAC hücumbotu tamamlıyor. İstif sınıfı fırkateyn de Türkiye’nin ilk milli fırkateyni olarak STM’nin vitrinindeki yerini koruyor. 113,2 metre boyundaki ve yaklaşık 3.000 ton tam yük deplasmanındaki fırkateynler, MKE’nin milli deniz topu Denizhan-76 gibi yerli sistemlerle donatılıyor. Sınıfın son durumunu Denizhan-76 haberimizde aktarmıştık.

Avrupa pazarında yeni bir eşik

STM EURONAVAL 2026 katılımı, Türk denizcilik sanayisinin Avrupa pazarına bakışının değiştiğini gösteriyor. Portekiz projesiyle Avrupa’da ilk somut adımı atan STM, bu kez Avrupa’nın en önemli deniz fuarlarından birinde hem bu projeyi hem de yeni nesil insansız sistemlerini sergiliyor.

Fuarın gerçek çıktısı ise görüşmelerin yeni sözleşmelere dönüşüp dönüşmeyeceğiyle ölçülecek. Özellikle YAKTU ve NETA gibi insansız sistemlerin Avrupa donanmalarından alıcı bulması ve STM500 için ilk inşa sözleşmesinin imzalanması, STM’nin Avrupa’daki varlığının kalıcı olup olmayacağını belirleyecek.

Sıkça Sorulan Sorular

EURONAVAL 2026 ne zaman ve nerede yapılıyor?

EURONAVAL 2026, 3-6 Kasım 2026 tarihlerinde Fransa’nın başkenti Paris’te düzenleniyor. Fuar, Avrupa’nın önde gelen askerî denizcilik fuarlarından biri.

STM EURONAVAL 2026’da hangi ürünleri sergiliyor?

STM; Portekiz Donanması için inşa ettiği Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisi, İstif sınıfı fırkateyn, STM MPAC hücumbot, STM500 denizaltısı, STM NETA otonom sualtı aracı ve STM YAKTU kamikaze insansız deniz aracını sergiliyor.

STM YAKTU nedir?

STM YAKTU, STM’nin geliştirdiği sürü kabiliyetine sahip kamikaze insansız deniz aracı. 50 knotun üzerinde sürate ve 20 knot hızda 200 deniz millik menzile sahip araç, 5,8 metre boyunda ve yaklaşık 1,7 ton deplasmanında.

STM NETA ne işe yarar?

STM NETA, 100 ile 1.000 metre arasındaki derinliklerde görev yapabilen otonom sualtı araçlarından oluşan bir aile. Araçlar, mayın tehlikesi bulunan deniz alanlarını sonarlarla tarayarak mayın ve mayın benzeri nesnelerin tespit edilmesini sağlıyor.

STM500 inşa edildi mi?

STM500’ün mukavim tekne test üretimi 2023’te tamamlandı. Ancak denizaltının tam inşasına yönelik kamuoyuna açıklanmış bir sözleşme bulunmuyor. STM500 bu nedenle hâlâ tasarım ve geliştirme aşamasındaki bir platform olarak sergileniyor.