AKINCI PT10’dan TOLUN-P ile Salvo Atışı: İki Mühimmat, İki Hedef, Tam İsabet
Atışın Ayrıntıları: Tek Sortide İki Sert Hedef
Bayraktar AKINCI TİHA’nın PT10 kuyruk numaralı platformu, ASELSAN yapımı iki adet TOLUN-P güdümlü mühimmatı salvo halinde bıraktı. Salvo atışı, bir platformun aynı sortide birden fazla mühimmatı serbest bırakarak farklı ya da aynı hedefe eşzamanlı angajman gerçekleştirmesi anlamına geliyor. Testin sonucu açıktı: iki mühimmat, tam isabet.
TOLUN-P’nin piyade tüfeğiyle kırılamayacak türden koruma altındaki hedeflere karşı tasarlandığı düşünüldüğünde, bu sonucun operasyonel ağırlığı daha iyi anlaşılıyor. Sığınaklar, yeraltı komuta merkezleri, güçlendirilmiş mühimmat depoları ya da zırhlı araç barınakları gibi yapılar, geleneksel havadan bırakılan bombaların doğrudan etkisine büyük ölçüde dayanabiliyor. TOLUN-P tam da bu boşluğu kapatmak için tasarlandı.
ASELSAN’ın daha önce Konya atış poligonunda gerçekleştirdiği ve kamuoyuyla paylaşılan bir testte, AKINCI’dan bırakılan TOLUN, güçlendirilmiş beton çatı altına yerleştirilen bir UH-1 helikopterini imha etmişti. Söz konusu helikopter daha önce TSK envanterinde görev yapmıştı. O test, mühimmatın sert hedefe karşı kinetik etkinliğini somut olarak ortaya koydu. Bu kez PT10 ile gerçekleştirilen salvo atışı, aynı kabiliyetin çoklu angajman boyutunu doğruluyor.
TOLUN-P: Sert Hedef Kabiliyetinin Anatomisi
TOLUN-P, ASELSAN’ın geliştirdiği 250 libre sınıfı TOLUN akıllı mühimmat ailesinin beton delici versiyonu. Adındaki “P”, penetrasyon sözcüğüne atıfla bu kabiliyeti doğrudan işaret ediyor.
Mühimmatın yapısal mimarisinde iki unsur öne çıkıyor: özel geometrili delici burun yapısı ve nüfuz edici harp başlığı. Harp başlığı, patlama zamanını kontrol eden kokpitten programlanabilir elektronik tapa ile donatılmış. Bu sayede mühimmat betonun içine geçtikten sonra belirli bir derinlikte patlamak üzere ayarlanabiliyor. Zarın içinden değil; zarın ardından imha. Klasik yakınlık sensörlü mühimmatların güçlendirilmiş yapılara karşı neden yetersiz kaldığının anlaşılması bu noktada önemli: yüzeyden patlayan bir mühimmat, kalın bir beton örtünün altında korunan hedefi etkileyemiyor. TOLUN-P ise önce deliyor, sonra patlıyor.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Sınıf | 250 lb (yaklaşık 139 kg) |
| Uzunluk | 180 cm |
| Çap | 17 cm |
| Güdüm sistemi | ANS/KKS (GPS/INS) |
| CEP | 8 metreden az |
| Menzil — uçaktan | 102 km (55 deniz mili) |
| Menzil — SİHA’dan | 57 km |
| Harp başlığı | Nüfuz edici (penetrasyon) |
| Penetrasyon kapasitesi | 1 metre güçlendirilmiş beton |
| Tapa tipi | Kokpitten programlanabilir, zaman ayarlı elektronik tapa |
| Taşıma sistemi | SADAK-4T çoklu taşıma salanı ile uyumlu |
| Çalışma irtifası | 0 – 40.000 ft |
Menzil farkına ayrıca dikkat çekmek gerekiyor. Savaş uçaklarından atıldığında 102 km olan menzil, SİHA platformlarından 57 km’ye iniyor. Bu, uçuş irtifası ve hızdan kaynaklanan aerodinamik farklılığın doğal sonucu. Ancak AKINCI’nın operasyonel tavan irtifası yaklaşık 12.000 metreyi aşabildiğinden, bu değer sahada anlamlı bir angajman mesafesine tekabül ediyor.
GPS/INS güdüm mimarisi, mühimmatı elektronik karıştırma girişimlerine karşı görece dayanıklı kılıyor; INS (atalet navigasyonu) bileşeni GPS sinyalinin kesildiği senaryolarda rehberliği devralan pasif bir sistem. Açılır kanat tasarımı ise fırlatılmadan önce platform altında kompakt taşınmayı, atışın ardından ise aerodinamik süzülme yoluyla maksimum menzile ulaşmayı sağlıyor.
“Bu başarılı atışlar, ASELSAN’ın mühimmat teknolojilerinin Baykar platformlarıyla ne kadar uyumlu ve etkin çalıştığını bir kez daha gözler önüne serdi.”
SSB Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün — TOLUN atış testleri açıklaması
AKINCI PT10 Platformu Hakkında
Bayraktar AKINCI, Baykar’ın geliştirdiği Yüksek İrtifa Uzun Dayanımlı (HALE) sınıfı bir taarruz insansız hava aracı. 1.350 kilogramlık faydalı yük kapasitesi, yaklaşık 40.000 fit tavan irtifası ve uydu üzerinden görev dışı hat bağlantısı ile uzun menzilli harekât kabiliyeti sunan platform, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin operasyonel envanterine 2021’de girdi.
Mart 2025’te 100.000 uçuş saatini geçen AKINCI, Ocak 2026 itibarıyla 110 adet teslim edilmişti; yıl sonu için 120 ek teslimat planlanmaktaydı. PT10 kuyruk numarası, bu çizgide üretilmiş onuncu platforma işaret ediyor.
PT10’un uluslararası arenada da önemi var. Baykar ile İtalyan Leonardo’nun Mart 2025’te kurduğu LBA Systems ortak girişimi, AKINCI’yı kendi ürün portföyüne dahil etti. Haziran 2025’teki Paris Airshow’da LBA Systems çatısı altında tam muharebe konfigürasyonuyla sergilenen AKINCI PT10, hava-hava füzeleri, seyir füzeleri ve hassas güdümlü bombalar dahil kapsamlı bir silah yükü ile tanıtıldı. Bu sunum, AKINCI’nın çok alanlı bir muharebe platformu olarak konumlandırıldığının en somut göstergesiydi. İtalya’nın Albenga kentindeki Piaggio Aerospace tesisinde AKINCI montajının yapılması planlanıyor.
Baykar-ASELSAN Ekosistemi: Platformdan Mühimmata Entegrasyon
Bu atış, aynı zamanda Baykar ile ASELSAN arasındaki çalışmanın somut bir çıktısı. İki firma, MURAD AESA radarı, ASELSAN yapımı elektro-optik sensörler ve şimdi TOLUN mühimmat ailesi ile sistematik bir entegrasyon süreci yürütüyor. SSB Başkanı Haluk Görgün, daha önceki TOLUN-AKINCI testlerinin ardından yaptığı açıklamada bu uyumu açıkça vurgulamıştı.
Gelecek adım açısından değerlendirildiğinde, AKINCI’nın MURAD 100-A AESA radarıyla birlikte çalışması, platformun hedef tespit ve angajman zincirini tamamen yerli teknolojilerle tamamlayabileceğine işaret ediyor. TOLUN ailesinin genişleyen varyant çeşitliliği de bu tabloya ekleniyor: tek bir platform, farklı görev senaryolarını karşılayabilen bir mühimmat kütüphanesine erişim kazanıyor.
Merak Edilenler
Salvo atışı ne demek, neden önemli?
Bir platformun aynı uçuşta birden fazla mühimmatı birbirini izleyerek ya da neredeyse eşzamanlı bırakması anlamına geliyor. Tek mühimmat taşıyan bir platform bırakıp dönmek zorunda kalırken, AKINCI gibi 1.350 kilogram faydalı yük kapasitesi olan bir TİHA bu avantajı operasyonel bir üstünlüğe dönüştürüyor. Ayrıca düşman hava savunma sistemleri iki hedefi eş zamanlı izlemek ve müdahale etmek zorunda kalıyor.
TOLUN-P ile diğer TOLUN varyantları arasındaki temel ayrım ne?
TOLUN-F ve TOLUN-L gibi varyantlar açık hedeflere, hareketli araçlara veya geniş alan hedeflerine odaklanırken, TOLUN-P doğrudan güçlendirilmiş yapılar için geliştirildi. Fark harp başlığında: TOLUN-P’nin delici burun geometrisi ve gecikme tüzüğü, betonu geçtikten sonra iç yapıyı imha etmek için optimize edildi. Sığınak içinde korunan bir hedefi dışarıdan vurmak yerine içine girip vurma mantığı.
102 km menzil SİHA’larla neden 57 km’ye iniyor?
TOLUN-P, enerjiyi kanat açarak süzülme yoluyla menzile dönüştürüyor. Bir F-16 yüksek irtifada ve yüksek hızda bıraktığında mühimmat daha fazla başlangıç enerjisi ve potansiyel enerji kazanıyor; bu da maksimum menzile ulaşmasını sağlıyor. AKINCI gibi bir SİHA’yı daha yavaş ve genellikle daha düşük irtifada bıraktığında, aynı fiziksel koşullar geçerli değil. Yine de 57 km, SİHA’nın düşman hava savunmasının çok dışında kalarak angajman gerçekleştirebileceği anlamlı bir mesafe.
