PARS III 8×8: Malezya’dan Umman’a, Türkiye’nin En Büyük Zırhlı Araç İhracatı
PARS III 8×8, FNSS’in PARS ailesi içinde en büyük ihracat başarısına imza atan üyesidir. Malezya’ya AV8/Gempita adıyla 257 adet, Umman’a PARS III adıyla 172 adet satılan araç, TSK envanterine ise 2019’da imzalanan ÖMTTZA sözleşmesiyle girdi. Modüler alt sistemleri ve 60 dakikanın altında motor değişimi sağlayan mimarisiyle sınıfının en bakım dostu platformlarından biri olarak öne çıkıyor.
Malezya: Dönemin Türkiye’sinin En Büyük Tek Kalem Savunma İhracatı
PARS III 8×8’in hikâyesi, Türk savunma sanayii ihracat tarihinin en büyük tekil sözleşmelerinden biriyle başlıyor. FNSS, Malezyalı DRB Hicom Defense Technologies (DEFTECH) ile 22 Şubat 2011’de bir ön sözleşme imzaladı; bu anlaşma 4 Mayıs 2011’de resmen yürürlüğe girdi. Sözleşme kapsamında, PARS 8×8’i temel alan ancak Malezya Silahlı Kuvvetleri’nin ihtiyaçlarına göre FNSS ve DEFTECH mühendislerince yeniden tasarlanan araçlar, AV8 (yerel adıyla Gempita) ismiyle Malezya’da üretildi.
Proje büyüklüğü dikkat çekiciydi: 12 farklı görev konfigürasyonunda toplam 257 adet 8×8 zırhlı muharebe aracının geliştirme ve üretimini kapsayan sözleşmenin ilk bedeli 559 milyon ABD dolarıydı; bu rakamın ilerleyen safhalarda 600 milyon doların üzerine çıkması bekleniyordu. Bu anlaşma, o dönem için Türkiye’den tek kalemde gerçekleştirilen en büyük savunma sistemi ihracat sözleşmesi unvanını taşıdı.
Umman ve TSK’ya Giriş
2015’te FNSS, dünyanın önde gelen savunma şirketleriyle girdiği kıyasıya rekabetin ve çöl koşullarında yürütülen zorlu testlerin ardından Umman Silahlı Kuvvetleri ile ikinci büyük ihracat sözleşmesini imzaladı. Bu anlaşma, 13 farklı konfigürasyonda toplam 172 adet PARS III 6×6 ve 8×8’in teslimatını kapsıyordu. Umman versiyonu, PARS III’ün havan taşıyıcı konfigürasyonuyla da tanındı: 120 mm’lik havan sistemleri için dengeli bir atış platformu sunan PARS-III 8×8 ZHA (Zırhlı Havan Aracı), yüksek isabet hassasiyeti ve atış hızı sağlıyor.
PARS III ailesinin Türk Silahlı Kuvvetleri’yle buluşması ise 2019’un Aralık ayında gerçekleşti. Savunma Sanayii Başkanlığı ile FNSS arasında imzalanan Özel Maksatlı Taktik Tekerlekli Zırhlı Araç (ÖMTTZA) Projesi kapsamında, yurt içi geliştirme modeliyle 5 farklı konfigürasyonda toplam 100 adet araç üretilmesi kararlaştırıldı. Bu sözleşmeyle PARS III 6×6 ve 8×8, iki uluslararası ihracat başarısının ardından nihayet kendi ülkesinin envanterine de girmiş oldu.
Teknik Özellikler
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Azami yüklü ağırlık | 30.000 kg |
| Motor | Dizel |
| Azami hız | 100 km/s |
| Dik engel aşma | 70 cm |
| Hendek aşma | 200 cm |
| Dönüş yarıçapı | 8 metre — sınıfının en düşüğü |
| Motor değişim süresi | 60 dakikanın altında |
| Taşınabilirlik | Kara, hava (A400M, C-17, C-5), deniz, demiryolu |
| Süspansiyon | Tam bağımsız hidropnömatik, sınıfının en yüksek teker gezinme hareketi |
PARS III 8×8’in mühendislik yaklaşımında dikkat çeken nokta, alt sistemlerin mayın korumalı gövdeye modüler biçimde bağlanması. Bu tasarım, yürüyen aksam ve güç aktarma sistemlerinin bakım ve değişim kolaylığını doğrudan artırıyor; 60 dakikanın altında sökülüp takılabilen güç grubu mimarisi, sahada motor değişimi gibi kritik bir avantajı kullanıcıya kazandırıyor. Tüm akslardan dönüş sistemi sayesinde araç, 8 metrelik dönüş yarıçapıyla sınıfının en manevra kabiliyetli platformlarından biri konumunda.
Envanter Durumu
PARS III 8×8’in üç farklı orduda görev yapması, aracı FNSS’in PARS ailesi içindeki en kanıtlanmış ve en geniş coğrafyaya yayılmış platformu yapıyor. Malezya’daki teknoloji transferi modeli ve Umman’daki çöl testlerinden geçmiş dayanıklılık, PARS III’ü hem ihracat hem de yerli tedarik açısından FNSS’in referans projelerinden biri haline getirdi.
