STM, Malezya’nın Üç Korvetini Dört Ayda Denize İndirdi: TUNKU OSMAN JEWA Suyla Buluştu
Türkiye’nin Asya-Pasifik’e ilk korvet ihracatı olan LMS Batch-2 projesinde üçüncü ve son gemi de denizle buluştu. Malezya Kedah Sultanı’nın da katıldığı törende gemiler artık donatım ve sistem entegrasyonu aşamasına geçiyor.
STM, Malezya Kraliyet Donanması için inşa ettiği Littoral Mission Ship Batch-2 (LMS Batch-2 / Kıyı Görev Gemisi Faz-2) projesinin üçüncü ve son korveti TUNKU OSMAN JEWA’yı 9 Ağustos 2026’da İstanbul Denizcilik Tersanesi’nde düzenlenen törenle denize indirdi. Böylece Türkiye’nin Asya-Pasifik bölgesine gerçekleştirdiği ilk korvet ihracatı kapsamındaki üç geminin tamamı denizle buluşmuş oldu. Törene Malezya Kedah Sultanı, Malezya Genelkurmay Başkanı ve Savunma Sanayii Başkan Yardımcıları Prof. Dr. İhsan Kaya ile Mustafa Murat Şeker katıldı. Gemiler artık donatım, sistem entegrasyonu ve kabul testleri aşamasına geçerken teslimatların 2027 içinde tamamlanması hedefleniyor.
Törenin Ayrıntıları: Üçüncü Gemi, Yeni Bir İsim
Denize indirme töreni, sıradan bir endüstriyel kilometre taşından fazlasıydı. Malezya tarafından törene Kedah Sultanı Al Aminul Karim Sultan Sallehuddin Ibni Almarhum Sultan Badlishah ve Kedah Sultanesi Sultanah Maliha binti Almarhum Tengku Ariff bizzat katıldı; bu, projenin Malezya’nın kraliyet aileleri nezdinde de sembolik bir önem taşıdığını gösteriyor. Törene ayrıca Malezya Genelkurmay Başkanı General Datuk Haji Malek Razak bin Sulaiman ve Malezya Kraliyet Deniz Kuvvetleri Komutan Yardımcısı Vice Admiral Dato’ Haji Mohd Fadzli bin Mohd Mohaldin katıldı.
Türkiye tarafını Savunma Sanayii Başkan Yardımcıları Prof. Dr. İhsan Kaya ve Mustafa Murat Şeker ile STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz temsil etti. Her iki ülkenin askerî delegasyonları ve savunma sanayii firmalarının temsilcilerinin de yer aldığı tören, projenin yalnızca STM ile sınırlı olmayan geniş bir ekosistem tarafından takip edildiğini ortaya koydu.
Gemiye verilen isim de kendi başına anlamlı. TUNKU OSMAN JEWA, Malezya’nın üçüncü Genelkurmay Başkanı olan General (E) Tan Sri Tunku Osman Tunku Mohammad Jewa’nın adını taşıyor. STM Genel Müdürü Güleryüz, konuşmasında bu ismin “geride bıraktığı eşsiz mirasa duyulan saygının anlamlı bir ifadesi” olduğunu belirtti. Proje kapsamındaki diğer iki gemi de benzer bir gelenekle isimlendirildi: ilk gemi, “Prens-Amiral” unvanıyla tanınan TUNKU LAKSAMANA ABDUL JALIL’in adını taşırken, ikinci gemiye Selangor’un denizcilik tarihinde önemli bir yere sahip RAJA LAUT’un ismi verildi.
Dört Ayda Üç Gemi: Üretim Temposunun Zaman Çizelgesi
Projenin en dikkat çekici yönlerinden biri, üretim temposu. STM, üç korveti birbirini takip eden kısa aralıklarla denize indirerek Türk tersanecilik sektöründe nadir görülen bir ivme sergiledi.
| Tarih | Kilometre Taşı |
|---|---|
| 10 Haziran 2024 | Ankara’da G2G Mutabakat Muhtırası ve Kabul Mektubu (LoA) imza töreni |
| Eylül 2024 | Kuala Lumpur’da sözleşmenin resmî imzası |
| 4 Aralık 2024 | İlk geminin sac kesim töreni |
| 8 Nisan 2025 | Blok koyma töreni, İstanbul |
| 24 Mayıs 2026 | 1. gemi TUNKU LAKSAMANA ABDUL JALIL denize indirildi |
| 7 Haziran 2026 | 2. gemi RAJA LAUT denize indirildi |
| 9 Ağustos 2026 | 3. ve son gemi TUNKU OSMAN JEWA denize indirildi |
İlk iki gemi arasındaki süre yalnızca iki haftaydı; üçüncü geminin denize inişi ise yaklaşık iki ay sonra gerçekleşti. STM Genel Müdürü Güleryüz, törende bu temponun altını çizerek üç korvetin tamamının yalnızca dört ay içinde denizle buluşturulduğunu vurguladı. Bu hız, STM’nin yalnızca tasarım değil, aynı zamanda seri üretim ve proje yönetimi kapasitesinin de bir göstergesi olarak okunuyor.
“Türkiye ile Malezya arasındaki ilk devletten devlete (G2G) savunma ticareti anlaşması ve ülkemizin Asya-Pasifik bölgesine gerçekleştirdiği ilk korvet ihracatı olan bu proje kapsamında, bugün üçüncü ve son gemimiz TUNKU OSMAN JEWA’yı da denize indirmenin gururunu yaşıyoruz.”
Özgür Güleryüz, STM Genel Müdürü
99,56 Metre, 2.500 Ton: Geminin Teknik Profili
ADA sınıfı korvetlerin muharebe sahasında kanıtlanmış tasarımını temel alan bu modern gemiler, Malezya Kraliyet Donanması’nın gereksinimlerine göre özelleştirilmiş bir mimariyle geliştirildi. STM, projede yalnızca inşayı değil; gemi tasarımından proje yönetimine, malzeme ve sistem tedarikinden entegrasyona, testlerden Entegre Lojistik Destek (ELD) faaliyetlerine kadar tüm aşamaları üstlenen ana yüklenici konumunda.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Toplam uzunluk | 99,56 metre |
| Azami genişlik | 14,42 metre |
| Su çekimi | 3,94 metre |
| Deplasman | ~2.500 ton |
| Azami hız | 26 knot üzeri |
| Seyir hızı | 14 knot |
| Menzil (14 knot’ta) | 4.000 deniz mili üzeri |
| Personel kapasitesi | 111 kişi |
| Dayanıklılık | 14 gün |
| Ana tahrik | 4 dizel ana makine (CODAD), 2 şaft, 2 CPP pervane |
| Silah sistemi | 1×76 mm ana top, 2×4 SSM, 1×30 mm ikincil top, 2×2 SAM, 2 dekoy fırlatıcı |
| Diğer | Helikopter iniş platformu, yalpa sönümlendirme sistemi |
Gemilerin silah ve sensör paketi, Türk savunma sanayiinin farklı alanlardaki firmalarının katkısıyla oluşturuluyor. ASELSAN; 30 mm MUHAFIZ (Smash) Uzaktan Komutalı Stabilize Top Sistemi, CENK 3D Arama Radarı, ARES 2D Su Üstü Radar sistemi, Akrep Atış Kontrol Radarı, Chaff Aldatma Sistemi ve Dost-Düşman Tanıma Sistemi (IFF) dahil geniş bir elektronik ve sensör paketi sağlıyor. ROKETSAN ATMACA Gemisavar Füzesi’ni, HAVELSAN ise Savaş Yönetim Sistemi (SYS) ile 76 mm top atış kontrol sistemini gemilere entegre ediyor.
Sıradaki Aşama: Donatımdan Teslimata
Denize indirme, geminin hayat döngüsündeki yalnızca bir aşama. Güleryüz’ün törende belirttiği gibi, bu safhanın tamamlanmasının ardından proje ekibi artık donatım faaliyetlerine, sistem entegrasyonuna, liman kabul testlerine ve seyir kabul testlerine odaklanacak. STM’nin bu üç aşamayı da “aynı kararlılık ve titizlikle” sürdüreceğini belirtmesi, projenin teslim takviminde bir gecikme öngörülmediğine işaret ediyor.
Hedef, üç geminin tamamının 2027 yılı içinde Malezya Kraliyet Donanması’na teslim edilmesi. Bu teslimatlar gerçekleştiğinde Malezya, bölgesindeki deniz güvenliği kapasitesini modern, çok görevli korvetlerle güçlendirmiş olacak; Türkiye ise MİLGEM projesiyle kazandığı yerli gemi tasarım ve üretim kabiliyetini bir ihracat başarısına dönüştürmüş olacak.
Türkiye-Malezya Denizcilik İş Birliğinin Genişleyen Haritası
LMS Batch-2 projesi, iki ülke arasındaki denizcilik iş birliğinin yalnızca bir parçası. Savunma Sanayii Başkan Yardımcısı Mustafa Murat Şeker’in törendeki konuşmasında işaret ettiği gibi, ortaklık hızla derinleşen bir ağa dönüşüyor:
- Çok Amaçlı Görev Gemisi (MPMS): DESAN Tersanesi, Malezya Sahil Güvenlik Komutanlığı için iki adet gemi inşa ediyor. İlk gemide iki adet gemi konuşlu İHA, ikinci gemide ayrıca iki adet insansız deniz aracı (İDA) planlanıyor.
- Çok Amaçlı Komuta Platformu (MPCP): Malezya’nın Sabah bölgesindeki sabit Tun Sharifah Rodziah Deniz Üssü’nün yerini alacak hareketli komuta gemisi projesi; Haziran 2026’da G2G mutabakat zaptı imzalandı, ana yüklenici süreci devam ediyor.
- Malakka tersane yatırımı: DESAN’ın Malezya’daki ilk yurt dışı tersane yatırımı; yerel ortakla yürütülecek gemi inşası, bakım ve modernizasyon projelerinin merkezi olacak.
Şeker, bu üç başlığın iş birliğinin “derinliğini ve uzun vadeli niteliğini” ortaya koyduğunu vurguladı. Aynı konuşmada gemilerde görev alan yaklaşık 50 Türk savunma sanayii şirketine de dikkat çekildi — bu da LMS Batch-2’nin STM’nin tek başına değil, geniş bir tedarik zincirinin omuz omuza çalıştığı bir proje olduğunu gösteriyor.
Bu genişleyen ağ, Türkiye’nin MİLGEM projesiyle kazandığı ve kendi savaş gemisini tasarlayıp üretebilen dünya genelindeki 10 ülke arasına girmesini sağlayan kabiliyetin, artık bağımsız bir ihracat ekosistemine dönüştüğünü gösteriyor. STM’nin bugüne kadar 11 farklı tersanede 44 deniz platformu projesi hayata geçirdiğini belirten Güleryüz, bu birikimin Malezya başta olmak üzere dost ve müttefik ülkelere NATO standartlarında platformlar sunma vizyonunun temelini oluşturduğunu ifade etti.
